Feminist Yöntemle Yaşamöyküleri Üzerinden Kıbrıs Kadın Tarihini Aralamak: Jale Derviş ve Kâmran Aziz

Abstract

ÖZ:Feminist tarih yazımı ışığında yapılan olan bu çalışma ömrü 20. yüzyılı kapsayan iki kadının, müzik öğretmeni, besteci Jale Derviş ve eczacı, müzisyen ve besteci Kâmran Aziz’in yaşamöyküleri üzerinden Kıbrıs Kadın Tarihi feminist yöntemle yazılmıştır. Tarih boyunca özel alanlara hapsolan kadınlar, kendilerine ait tarihten mahrum bırakılmış, edilgen ve ikincil konumda oldukları için yaşamöyküleri yazılmamıştır. Bu çalışma, eril dille yazılan tarihe alternatif oluşturma niyetiyle ve feminist yöntemle yazılan kadın öykülerine katkı sağlamak amacını taşımaktadır. Sözlü tarihin araçları; kişisel hafıza, anılar, fotoğraflar, gazete ve dergi sayfaları çalışmanın verilerini oluşturmuştur. Jale Derviş ve Kâmran Aziz’in yaşamöyküsü, dostlukları, besteleri toplumsal cinsiyet temelinde değerlendirilmiştir. Kıbrıs’ta 20. yüzyılda yaşayan kadınların; sosyal, siyasal, ekonomik yaşamdaki konumu ve hakları dönemin konjonktürüyle tekrardan gözden geçirilmiştir. Araştırma sonunda öğretmen ve eczacı kimlikleri ile beraber söz yazarı, besteci ve icracı olarak herkes tarafından tanınan iki kadının toplumsal cinsiyet rolleri ile çerçevesinde belirlenen yaşamları elde edilen bulgularla ortaya çıkatılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Jale Derviş, Kâmran Aziz, Toplumsal Cinsiyet, Ataerkil Pazarlık, Feminist Yaşamöyküsü, Kadın Besteci.

This study, which was conducted in the light of feminist historiography, was written with the feminist method of Cyprus Women's History through the biographies of two women. These women are music teacher and composer Jale Derviş and pharmacist, musician and composer Kamran Aziz, who lived in the 20th century. Throughout history, women who have been confined to private spaces have been deprived of their own history, and their biographies have not been written because they have been seen as passive and secondary. This study aims to create an alternative to history written in masculine language and to contribute to women's stories written with feminist method. Oral history, tools, personal memory, memories, photographs, newspaper and magazine pages constituted the data of the study. The biography, friendships and compositions of Jale Derviş and Kamran Aziz were evaluated on the basis of gender. The positions and rights of women living in Cyprus in the 20th century in social, political and economic life were reviewed again with the conjuncture of the period. At the end of the study, the lives of two women, who are known by everyone as songwriters, composers and performers, together with their identities as teachers and pharmacists, were tried to be revealed by the findings obtained. Keywords: Jale Derviş, Kamran Aziz, Gender, Patriarchal Bargaining, Feminist Biography, Female Composer.