Üniversite Öğrencilerinde Sirkadiyen Ritim, Dinlenme Metabolizma Hızı ve Beslenme Durumu Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi - Çelen, Mecda (Eastern Mediterranean University (EMU) - Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ), 2022)
ÖZ: Bu çalışma, 19-25 yaş aralığında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mağusa bölgesinde yaşayan üniversite öğrencisi kadınların sirkadiyen ritim zamanlamasının, dinlenme metabolizma hızı (RMR) ve beslenme durumuna olası etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Ocak-Ağustos 2022 tarihleri arasında 92 kişi ile yürütülmüştür. Araştırmaya katılan bireylere yüz yüze görüşme yöntemi uygulanarak anket formu ve antropometrik ölçümleri ile verileri toplanmıştır. Uygulanan ankette, bireylerin genel bilgileri, fiziksel aktivite durumları, antropometrik ölçümleri, üç günlük besin tüketim kaydı ile beslenme durumu sorgulanmıştır. Sirkadiyen zamanlamasını belirlemek için Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (MEQ) ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ilk olarak 384 öğrencinin sosyo-demografik bilgileri, fiziksel aktivite durumları ve MEQ uygulanarak çalışma kriterlerine uygun katılımcıların sabah tipi (n=46) ve akşam tipi (n=46) ayrımları yapılarak iki eşit gruba ayrılmıştır. Araştırma kapsamına alınan 92 öğrencilerin antropometrik ölçümleri, üç günlük besin tüketim kaydı ve RMR ölçümleri ile veriler toplanmıştır. Öğrencilerin BKİ değerlerinin 𝑥̅=20,75±1,98 kg/m2 , vücut yağ yüzdesinin 𝑥̅=22,5±5,96, yağsız vücut yüzdesinin 𝑥̅=73,73±5,57, vücut su yüzdelerinin 𝑥̅=55,84±4,39 ve bel çevrelerinin 𝑥̅=69,57±6,08 cm olduğu belirlenmiştir. Akşamcıl/akşamcıla yakın öğrencilerin BKİ, vücut yağ yüzdesi, vücut su yüzdesi ve bel çevresi değerleri sabahçıl/sabahçıla yakın öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek, yağsız vücut yüzdesi değerleri ise düşük bulunmuştur. Öğrencilerin RMR değerleri 𝑥̅=1560,76±183,65 bulunmuştur. RMR ile kronotip arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Akşamcıl/akşamcıla yakın öğrencilerin protein (g), protein yüzdesi, yağ yüzdesi, lif (çözünebilen-çözünmeyen) alım miktarları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük, karbonhidrat yüzdesi ve kolesterol (mg) alım miktarları ise anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sabahçıl/sabahçıla yakın öğrencilerin A vitamini, K vitamini, karoten, Tiamin, Riboflavin, B6 vitamini, B12 vitamini, C vitamini, folat, kalsiyum, demir, magnezyum ve potasyum alım miktarları daha anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, kronotip ile antropometrik ölçüm ve beslenme durumu ilişkili bulunmuştur. RMR ile kronotip arasında bir ilişki saptanmamış olup, bu ilişkinin incelenmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

This study was carried out to examine the possible effects of circadian rhythm timing on resting metabolic rate (RMR) and nutritional status of university students living in the Famagusta region of the Turkish Republic of Northern Cyprus, aged 19- 25. The study was carried out with 92 people between January and August 2022. By applying face-to-face interview method to the individuals participating in the research, data were collected with a questionnaire form and anthropometric measurements. In the applied questionnaire, the general information of the individuals, their physical activity status, anthropometric measurements, three-day food consumption record and nutritional status were questioned. The MorningEvening Questionnaire (MEQ) scale was used to determine circadian timing. Within the scope of the research, first of all, 384 students' socio-demographic information, physical activity status and MEQ were applied and the participants who met the study criteria were divided into two equal groups by dividing morning type (n=46) and evening type (n=46). Data were collected by anthropometric measurements, three-day food consumption record and RMR measurements of 92 students included in the study. Students' BMI values 𝑥̅=20,75±1,98 kg/m2 , body fat percentage 𝑥̅=22,5±5,96, lean body percentage 𝑥̅=73.73±5.57, body water percentage 𝑥̅=55.84±4.39 and waist circumference 𝑥̅=69.57±6.08 cm. The BMI, body fat percentage, body water percentage and waist circumference values of the students close to evening/nighttime were found to be significantly higher than those of the students close to morning/morning, while their lean body percentage values were found to be lower. The students' RMR values were found 𝑥̅=1560.76±183.65. No statistically significant relationship was found between RMR and chronotype (p>0.05). Protein (g), protein percentage, fat percentage, fiber (soluble-insoluble) intake amounts of students near evening/night were found to be statistically significantly low, while carbohydrate percentage and cholesterol (mg) intakes were found to be significantly higher (p<0.05). It has been determined that the students who are close to the morning person/morning person have a significantly higher intake of vitamin A, vitamin K, carotene, thiamine, riboflavin, vitamin B6, vitamin B12, vitamin C, folate, calcium, iron, magnesium and potassium. In conclusion, chronotype was associated with anthropometric measurement and nutritional status. No relationship was found between RMR and chronotype, and more studies are needed to examine this relationship.
Beslenme ve Diyetetik - Yüksek Lisans Tezi. Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü. Tez (Yüksek Lisans) - Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, 2022. Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Nezire İnce.
Keywords: Thesis Tez; Beslenme ve Diyetetik Bölümü; Sağlıklı Beslenme--Diyet; Kronotip; beslenme durumu; dinlenme metabolik hızı