Türkiye’de Yasadışı ve Kötüye Kullanılan Madde Testleri Yapan Tıbbi Laboratuvarların Sağlık Bakanlığı Ulusal Standardizasyon ve Kalite İyileştirmek için Uygulanan 3 Yıllık Denetleme Sonuçlarının Değerlendirilmesi - Küme, Tuncay; Mercan, Ferzane; Dönmez, Hatice; Kararkükcü, Çiğdem; Şeneş, Mehmet; Pınar, Aslı; Gürler, Mukaddes (My University, 2018)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki son düzenlemelere göre yasadışı ve kötüye kullanılan maddetestleri uygulayan tıbbi laboratuvarların 3 yıllık denetim sonuçlarının değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: 2014-2016 yılları arasında bağımlılık tedavi merkezi içeren sağlık kuruluşlarındayasadışı ve kötüye kullanılan madde test hizmeti veren tıbbi laboratuvarlar yerinde denetlenerektanımlayıcı özellikleri, laboratuvar süreçleri ve performansları değerlendirilmiştir. 2014 yılında 35laboratuvarın, 2015 yılında 62 laboratuvarın, 2016 yılında 94 laboratuvarın performansı denetimformundaki tüm cevapların toplamına göre puanlandırıldı. Denetlenen laboratuvarlar toplam puanın2/3’sinin altında puan almışsa uygunsuzluğa sahip kabul edildi. 2014, 2015 ve 2016’dakidenetlemelerdeki toplam puanlar tek yönlü varyans analizi ve uygunsuzluğa sahip laboratuvar sayısıeğimde ki-kare testi kullanılarak karşılaştırıldı.Bulgular: Laboratuvar toplam puanlarının 2014’de 35.9±16.2, 2015’de 43.5±16.3 ve 2016’da49.1±1.3 şeklinde istatistiksel olarak anlamlı olarak arttığı tespit edildi (p<0.001). Ancak,uygunsuzlukları olan tıbbi laboratuvarın 2014’de %57, 2015’de %37 ve 2016’da %22 şeklindeistatistiksel olarak anlamlı olarak azaldığı belirlenmiştir (p<0.001).Sonuçlar: Yayınlanan mevzuat ve denetlemeler yasadışı ve kötüye kullanılan madde testleri uygulayantıbbi laboratuvarlarda ulusal standardizasyon ve hizmet kalitesinin iyileştirmesine katkı sağlamaktadır.
Keywords: Halk ve Çevre Sağlığı; Madde Bağımlılığı; Tıbbi Laboratuar Teknolojisi