Okul Öncesi Öğretmenlerinin Akran Zorbalığına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi - Özgöker, Sevim (Eastern Mediterranean University (EMU) - Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ), 2020)
öz:Akran zorbalığı, 2000’li yılların ilk çeyreğinden başlayarak günümüze kadar artan oranlarda ilgi gösterilen ve araştırılan bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Fiziksel, sözel, duygusal olarak gerçekleştirilen ve zorbalık, saldırganlık, şiddet gibi çeşitli biçimlerde tanımlanan bu eylemlerin varlığı tarih boyu devam etmiş ve günümüze kadar uzanmıştır. Akran zorbalığı, akran ilişkilerinde yaygın olarak görülmeye başlanmış fakat uzun bir süre boyunca büyümenin doğası olarak kabul edilmiştir. Yaklaşık otuz yıldır yapılan araştırmalar ışığında akran zorbalığının yıkıcı etkileri net ve çarpıcı bir sonuç ortaya sunmuştur. Arkadaşlık ilişkilerinin oluşumunda ve çocuğun benlik algısının gelişiminde önemli bir dönem olması nedeniyle, okul öncesi dönemde çocuklarda zorbalık davranışlarının incelenmesi ve bu bağlamda öğretmenlerin görüşlerine göre akran zorbalığının tanımı, nedeni, ortaya çıkış biçimi, etkileri, zorbalık davranışları ile başa çıkma konusunda zorluk çektikleri durumları saptamak ve kullandıkları stratejileri belirlemek büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma; okul öncesi öğretmenlerinin akran zorbalığına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu ve nitel araştırma desenlerinden ‘durum çalışması’ kullanılmıştır. Bu araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden görüşme tekniği uygulanmıştır. Çalışmanın verileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Gazimağusa, Lefkoşa ve Girne ilçelerine bağlı resmi ve özel 19 kurumda görev yapan 63 okul öncesi öğretmeninden toplanmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun akran zorbalığını tanımlarken “fiziksel zarar verme” kavramı üzerinde durdukları görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında en çok fiziksel zorbalık, en az ise sözel zorbalık türü ile karşılaştıkları görülmüştür. Öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun zorbalık davranışları ile baş etme konusunda daha önce herhangi bir eğitim almamadıklarını ifade etmeleri dikkat çeken bulgular arasındadır. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin zorbalık davranışlarını önleme konusunda uyguladıkları yöntemlere bakıldığında, çoğunlukla “konuşma, empati kurma” ve “ödül – ceza” yöntemleri kullandıkaları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Öğretmen Görüşleri, Akran İlişkileri, Zorbalık Davranışı, Akran Zorbalığı

Peer bullying comes across as a subject of increasing interest and research from the first quarter of the 2000s to the present day. Physical, verbal, emotionally performed and defined in various forms such as bullying, aggression, violence, the existence of these actions has continued throughout history and has continued to the present day. Peer bullying has started to be more common in peer relationships but has been accepted as the nature of growth for a long time. In the light of nearly three decades of research, the devastating effects of peer bullying have produced a clear and striking result. Since it is an important period in the formation of friendship relationships and the development of the child's self-perception, the examination of bullying behaviors in children in preschool period and in this context, according to the opinions of the teachers, the definition of peer bullying, its cause, the way it emerged, its effects, it is very important to identify situations where they have difficulty coping with bullying behaviors and to identify the strategies they use. This study was conducted to determine the views of preschool teachers regarding peer bullying. In the research, semi-structured interview form and consensual qualitative research patterns 'situation study' were used in the research. In this research, interview technique was applied from qualitative data collection method. The data of the study were collected from 63 pre-school teachers working in 19 official and private institutions in the districts of Famagusta, Nicosia and Kyrenia in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The data obtained in the interviews were analyzed by content analysis method. As a result of the research, it was observed that the vast majority of teachers focused the concept of "physical harm" when describing peer bullying. It has been observed that pre-school teachers encounter the mostly forms of physical bullying and at least verbal bullying in their classrooms. It is noteworthy that the majority of teachers stated that they had not received any training on coping with bullying behavior before. Furthermore, when observing the methods used by preschool teachers to prevent bullying behavior, it was often that they used "speech, empathy" and "reward - punishment" methods. Keywords: Preschool Education, Teachers’ Views, Peer Relations, Bullying Behavior, Peer Bullying
Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsüne Okul Öncesi Eğitim Dalında Yüksek Lisans Tezidir. Tez (Yüksek Lisans)--Doğu Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, 2020. Tez Danışmanı: Prof. Dr. Ayşe Işık Gürşimşek.
Keywords: İlköğretim; Okul Öncesi Eğitim; Okul Öncesi Eğitim--Öğretmenler--Akran Zorbalığı; Öğretmen Görüşleri; Akran İlişkileri; Zorbalık Davranışı; Akran Zorbalığı; Preschool Education; Teachers’ Views; Peer Relations; Bullying Behavior; Peer Bullying