Adölesan Eskrim Sporcularında Sağlıklı Beslenme Tutumu ile Uyku Kalitesinin Spor Performansına Etkisinin Değerlendirilmesi - Doğruyol, Övgü (Eastern Mediterranean University (EMU) - Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ), 2022)
ÖZ: Bu araştırmanın temel amacı; adölesan eskrim sporcularının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları ve uyku kalitelerinin spor performansları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, Mersin İl’inde aktif olarak sporcu olan adölesan eskrim sporcuları ile yürütülmüştür. Araştırmaya 12-18 yaş aralığında 24 kadın ve 26 erkek olmak üzere toplam 50 eskrim sporcusu dahil edilmiştir. Katılımcıların sağlıklı beslenme tutumları “Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği” ile, uyku kaliteleri “Uyku Kalitesi ve Uyku Değişkenleri Ölçeği” ile, spor performansları ise “Dikey Sıçrama Testi” ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların boy uzunlukları mezura ile, vücut ağırlıkları ise tartı ile ölçülmüştür. Daha sonra, “WHO Anthro Software” programı kullanılarak katılımcıların; yaşa göre boy uzunluğu, bacak boyu uzunluğu, yaşa göre vücut ağırlığı ve yaşa göre beden kütle indeksi (BKİ) ile persentil değerleri hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, erkek adölesan sporcularının dikey sıçrama mesafeleri kadın sporculara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Dahası bulgular, adölesan eskrim sporcularının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları alt boyutlarından beslenme hakkında bilgi, olumlu beslenme ve kötü beslenme ile uyku kalitesi arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir (p<0,05). Sporcuların dikey sıçrama puanları incelendiğinde, sporcuların dikey sıçrama performanslarının uyku kalitelerine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Ayrıca, sporcuların dikey sıçrama performanslarının olumlu beslenme alışkanlıklarından anlamlı düzeyde etkilendiği saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, mevcut çalışma ile adölesan eskrim sporcularının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları, uyku kaliteleri ve fiziksel performansları arasındaki ilişkilerin birlikte ele alınarak açıklanmasının literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

The main purpose this study is to examine the attitudes of adolescent fencing athletes towards healthy eating and the effect of sleep quality on their sports performance. The study was carried out with adolescent fencing athletes who are active athletes in Mersin Province. The participants of the study included in 50 fencing athletes (24 females, 36 males) whose age ranged from 12 to 18 years. The healthy eating attitudes of the participants were evaluated with the "Attitudes Towards Healthy Eating Scale", sleep quality with the "Sleep Quality and Sleep Variables Scale" and sports performance with the "Vertical Jump Test". The height of the participants was measured with a tape measure, and their body weights were measured with scales. After that, using “WHO Anthro Software” program; height for age, leg length, body weight for age, and Body Mass Index (BMI) and percentile values for age of participants were calculated. The findings obtained from the study indicated that the vertical jump distances of male adolescent athletes were statistically significantly higher than female athletes (p<0.05). Moreover, the findings showed there were significant relationships among fencing athletes’ attitudes towards information on nutrition (IN), positive nutrition (PN) and malnutrition (MP), and sleep quality (p<0.05). When the vertical jump scores of the athletes were examined, it was determined that the vertical jump performances of the athletes did not differ in terms of their sleep quality (p>0.05). In addition, it was found that vertical jump performance was affected by positive nutrition of the fencing athletes significantly (p<0.05). To conclude, it is thought that the present study will contribute to the literature by revealing the relationships between adolescent fencing athletes' attitudes towards healthy eating, sleep quality and physical performance.
Beslenme ve Diyetetik - Yüksek Lisans Tezi. Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü. Tez (Yüksek Lisans) - Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, 2022. Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Gözde Okburan.
Keywords: Beslenme ve Diyetetik Bölümü; Sporcular--Beslenme--Spor Performansı; Eskrim Sporcuları, Sağlıklı Beslenme Tutumu, Spor Performansı, Uyku Kalitesi