Türkiye’deki karşılaştırmalı edebiyat çalışmaları

Abstract

Türkiye’de XX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarına önemverilmeye başlanmıştır. Türk okuyucusu, karşılaştırmalı edebiyatla ilk olarak, 1937 yılında ŞerifHulusi’nin Her Ay dergisinde çıkan “Mukayeseli Edebiyat” başlıklı yazısıyla tanışmıştır. Bu yazıdayazar, hem ‘ulusal’ edebiyat tarihinin sağlayacağı bilginin diğer milletlerin edebiyatlarını tanıyıncadaha da zenginleşeceğinin altını çizmiş; hem de batıda gelişmekte olan karşılaştırmalarınıntarihçesinden söz etmiştir. Türkiye’de karşılaştırmalı edebiyat biliminin, “üniversite” aracılığıylaşekillendiğini söyleyebiliriz. İstanbul Üniversitesi’nde 1943-1960 yılları arasında Fransız Dili veEdebiyatı Bölümü’nde ders veren Cevdet Perin ile yine bu üniversitede 1946-1974 yılları arasındaFransızca okutmanlığı yapan Cemil Meriç’in çalışma ve çabaları ülkemizde karşılaştırmalı edebiyatınyaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır. Türkiye’de bu alandaki çalışmalar, daha sonra, 1976-2008yılları arasında Ankara Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden Gürsel Aytaç tarafındansürdürülmüştür. Bugün ülkemizde dört ayrı üniversite Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü kurulmuşve eğitim-öğretime başlamıştır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Konya Selçuk Üniversitesi, İzmirDokuz Eylül Üniversitesi ile İstanbul Bilgi Üniversitesi’ne bağlı bu bölümlerde “karşılaştırmalıedebiyat” çalışmaları yapılmaktadır. Bu araştırmamızda, Türkiye’de 1937-2014 yılları arasındakisürede yapılan çalışmalar üzerinde durularak; karşılaştırmalı edebiyat biliminin ana çerçevesisaptanmaya çalışılacaktır.