KKTC Gazimağusa Devlet Hastanesi Dahiliye Servisinde Yatan Kronik Hastalığa Sahip Bireylerin Hastalığa Uyumlarının Beslenme Durumları, Diyet ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Gazimağusa Devlet Hastanesi Dahiliye Servisinde yatan 19-64 yaş arası kronik hastalığa sahip bireylerin hastalığa uyumlarının, beslenme durumları, diyet ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 22’si kadın, 41’i erkek 63 kişi katılmıştır. Bireyler ile yüz yüze görüşülerek, genel bilgiler, hastalık bilgileri, antropometrik ölçümler, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği (KHUÖ), Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kısa Form SF-36), Sağlıklı Yeme İndeksi-2020 (SYİ-2020), Nütrisyonel Risk Taraması (NRS-2002) ve 1 günlük besin tüketim kaydının olduğu anket formu uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaş ortalaması 50,25±11,47 yıldır. Bireylerin %52,4’ünün hipertansiyona, %44,4’ünün Tip 2 Diyabete, %30,2’sinin de solunum sistemi hastalıklarına sahip oldukları bulunmuştur. Bireylerin %36,5’inin 11 yıl ve üzeri kronik hastalığı vardır. %87,3’ünün ailesinde kronik hastalık öyküsü olduğu bulunmuştur. Ayrıca bireylerin %57,1’inin de düzenli ilaç kullandığı saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %42,9’unun kronik hastalıkları ile ilgili diyet uyguladıkları saptanmıştır. Bireylerin KHUÖ toplam puanı ortalama 82,15±11,86 olarak saptanmıştır. SF36 alt boyutlarından en yüksek puanı alan fiziksel fonksiyon (76,55±26,38), en düşük puanı alan ise fiziksel rol güçlüğü (32,14±41,01) olarak belirlenmiştir. NRS-2002 puanı toplam puanı ise 0,87±0,85 olarak hesaplanmış, %96,8’inin malnütrisyon riski altında olmadığı görülmüştür. Bireylerin SYİ-2020 puan sınıflamasında %60,3’ünün F sınıfında (0-59 puan) olduğu, toplam SYİ puanının 55,32±19,65 olduğu ve böylece bireylerin diyet kalitesi geliştirilmesi gereken olarak saptanmıştır. KHUÖ toplam puanı, SF-36 alt boyutlarından fiziksel fonksiyon, enerji-canlılık-vitalite, ruhsal sağlık ve genel sağlık ile anlamlı ve pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,05). KHUÖ ile NRS-2002 ve SYİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak bireylerin kronik hastalıklara uyumlarının artmasının yaşam kalitesinde pozitif etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalık, Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ), Yaşam Kalitesi, Diyet KalitesiThis study was conducted to determine the effects of disease adaptation, nutritional status, diet, and quality of life in individuals aged 19-64 with chronic diseases hospitalized in the Internal Medicine Department of Famagusta State Hospital in Northern Cyprus. A total of 63 individuals participated in the study, including 22 women and 41 men. Data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire that included general information, disease information, anthropometric measurements, the Chronic Disease Adaptation Scale (CDAS), the Quality of Life Scale (Short Form SF-36), Healthy Eating Index-2020 (HEI-2020), Nutritional Risk Screening (NRS-2002), and a one-day food consumption record. The average age of the participants included in the study was 50,25±11.47 years. It was found that 52,4% of the individuals had cardiovascular diseases, 44,4% had diabetes, and 30,2% had respiratory system diseases. Additionally, 36,5% of the participants had chronic diseases for 11 years or more, and 87,3% had a family history of chronic diseases. Moreover, 57,1% of the participants were found to use medication regularly. Among the participants, 42,9% were found to follow a diet related to their chronic diseases. The total CDAS score of individuals was determined to be an average of 82.15±11.86. Among the SF-36 subdimensions, the highest score was in physical function (76.55±26.38), while the lowest score was in physical role difficulty (32.14±41.01). The total NRS-2002 score was calculated as 0.87±0.85, and 96.8% of the individuals were found not to be at risk of malnutrition. In the SYİ-2020 score classification, 60.3% of individuals were in the F class (0-59 points), with a total SYİ score of 55.32±19.65, indicating that their diet quality needed improvement. The total CDAS score showed a significant and positive correlation with physical function, energy-vitality, mental health, and general health among the SF-36 subdimensions (p<0.05). However, no statistically significant relationship was found between KHUÖ and NRS-2002 or SYİ (p>0.05). In conclusion, it was determined that an increase in individuals' adaptation to chronic diseases has a positive impact on their quality of life. Keywords: Chronic Disease, Healthy Eating Index (HEI), Quality of Life, Diet Quality.