Davranışsal İktisatta Covid-19 Pandemi Süreci: Kaygı düzeyinin Sosyo-Ekonomik KararAlma Davranışları Üzerine Etkisi

Abstract

Çin’in Wuhan kentinde aralık ayında ortaya çıkan ve küresel bir salgın haline gelen koronavirüs vakalarıdünyanın pek çok ülkesini etkilediği gibi Türkiye’yi de sosyo-ekonomik açıdan derin etkilemektedir. Pandemisüreci kitlesel olarak yayılmaya başladıkça bireylerin tehlikeyi aşırı yorumlama eğilimi ve küresel kaygınınyarattığı sosyal, ekonomik ve psikolojik riskler giderek artmaktadır. Bu çalışmada risk ve belirsizliklerinartmasıyla bireylerin rasyonellikten uzaklaşmasına sebep olabilecek kaygı düzeyi temel alınmaktadır. Kaygıdüzeyinin; toplum ve aile ilişkilerine etkisiyle sosyal faktörler, bireysel ruh hali üzerinde etkisiyle psikolojikfaktörler ve üretim-tüketim alışkanlıkları ile işsizlik olgusu üzerindeki etkisiyle de ekonomik faktörler kurulanhipotezlerle değerlendirilmiştir. Bu kapsamda çalışmanın amacı salgın hastalık gibi beklenmedik durumlardabireylerin sahip olduğu psikolojik önyargıların, sistematik hataların ve karar alma sürecinde yanlış çıkarımlarınbireyleri rasyonel davranışlardan alıkoyduğu süreci ele almaktadır. Bu amaçla anket2 formu hazırlanmış, dahafazla sayıda bireyin katılım sağlaması amacıyla internet ortamında katılımcılara sunulmuş ve 550 bireyselkatılımcıya ait verilere ulaşılmıştır. Betimleyici ve korelasyonel istatistik tekniğiyle anket verileri analizedilerek yorumlanmıştır. Analiz sonuçlarına göre salgın sürecinde bireylerin kaygı düzeyleri ile sosyal,ekonomik ve psikolojik faktörler arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Son olarak, salgınla mücadele de fizikimuayene kadar birey ve toplum psikolojisinin belirsizlik ve yanlış bilgilenmelerden kaynaklı kaygılardanetkilendiğini, süreç sonunda bu kaygı yerini önemli sosyo-ekonomik beklentilere bırakmıştır. İşletme veEkonomi Fakültesi Etik Alt Kurulu'nun 13.10.2020 tarih ve 2020/02 sayılı toplantısında incelenerek uygun bulunan,\"Davranışsal İktisatta Covid-l9 Pandemi Siireci: Kaygı Düzeyinin Sosyo-Ekonomik Karar Alma Davranışları ÜzerineEtkisi\" adlı dönem çalışmamız, Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafindanonaylanmıştır.