Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden Çekilmesinin Çevrim İçi Haber Medyasında Temsili: Bir İçerik ve Eleştirel Söylem Analizi

Abstract

Bu yüksek lisans tezi, ideolojik görüşü birbirinden farklı olan çevrimiçi gazete ve haber mecralarında Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesinin nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Bu amaçla ideolojik görüşü farklı olan ana akım gazeteleri, Hürriyet, Sabah ve Yeni şafak, alternatif haber portalları (Bianet, T24) ve hak örgütleri (Kadın Cinayetlerini Önleyeceğiz Platformu ve Kaos GL) haber içerikleri ve söylemleri açısından değerlendirilmektedir. İlk olarak içerik analizi ile, ana akım gazeteler, ikinci olarak eleştirel söylem analizi ile haber portalları ve hak örgütlerinin haberleri ele alınmaktadır. İçerik analizinde; haberlerin tarihlere göre dağılımı, gazetelerin konuya karşı tutumları, haberlerin tonu, haberlerdeki politik figürler, referans/kaynak gösterimi, fotoğraf kullanımı, haber uzunlukları ve haberi özetleyen kelimeler olmak üzere farklı kategoriler tanımlanmıştır. Eleştirel söylem analizi bölümünde ise Van Dijk’in analizi metodu kullanılmıştır Haberler makro yapı içerisinde: tematik ve şematik, mikro yapı da ise; cümle yapısı, bölgesel uyum, sözcük seçimleri ve haber retoriği açısından irdelenmektedir. İçerik ve söylem analizinde farklı haber mecralarının ele alınmasının nedeni ortak noktaları bulunan iki analiz yönteminde, aynı şeyleri tekrarlamaktan kaçınmaktır. İçerik analizinde çevrimiçi ana akım gazeteler, söylem analizinde ise çevrimiçi alternatif haber platformları ve hak örgütleri çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi, 1 Mart – 31 Temmuz 2021 tarihleri arasındaki İstanbul Sözleşmesi’nin feshi ile ilgili en yoğun tartışmaların olduğu zaman diliminden derlenmiştir. Çalışma, analizler doğrultusunda siyaset ve medya ilişkisini ortaya koymak ve gazetelerin ideolojik yansımalarına ayna tutması bakımından önemlidir. Çevrimiçi haber medyasında feshi kararının ardından, sözleşme karşıtı ve yanlısı birçok haber yayınlanmıştır. Gazetelerin özellikle haberler başlıklarından yola çıkarak, işlenen tema ve kullanılan söylemlerin ideolojik çerçevede şekillendiği sonucuna varılmıştır. İstanbul Sözleşmesi medyada politik olarak temsil edilmektedir. Yeni medya ve hak örgütü platformları arasında, haberde kullanılan; ton, dil ve uslup konularında farklılıklar vardır. İçerik ve söylem analizi neticesinde bu farklılıklar çalışmada makro ve mikro ölçekte sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İstanbul sözleşmesi, temsil, ideoloji, yeni medya, şiddet

This study examines how the removal of Turkey from Istanbul Convention is represented in newspapers with different ideological views. Mainstream newspapers with different ideological views, Hürriyet, Sabah and Yeni Şafak, alternative news portals (Bianet, T24) and rights organizations (Kadın Cinayetlerini Önleyeceğiz Platformu and Kaos GL) will be evaluated in terms of their news content and discourse. In the content analysis, mainstream newspapers will be examined, while in the discourse analysis, news portals and rights organizations will be discussed. In the content analysis: the distribution of the news according to the dates, the attitudes of the newspapers towards the subject, the tone of the news, the political figures in the news, the reference/source representation, the use of photographs, the length of the news and the words summarizing the news will be interpreted under different categories. In the discourse analysis section, critical discourse analysis method developed by Van Dijk will be used. The news will be analyzed in terms of macro structure: thematic and schematic, and microstructure: sentence structure, coherence, vocabulary and news rhetoric. Different newspapers were considered in content and discourse analysis. The reason for this is to avoid repeating the same things in two analysis methods that have common points. While the online mainstream newspapers constitute the content analysis part of the study, the online alternative news platforms and rights organizations constitute the sample in the discourse analysis. March 1- July 31, 2021 is the time period with the most intense discussions about the termination of the convention. The study is important in terms of revealing the relationship between politics and media in line with the analyzes and mirroring the ideological perspective of the newspapers. Following the withdrawal from the convention, many anti-cotract and pro-contract news were published inte online news media. Based on the news headlines of the newspapers, it was concluded that the themes covered and the discourses used were shaped within the ideological framework. The Istanbul Convention is politically represented in the media. Among the new media rights organization platforms used in the news, there are differences in tone, language, and wording. As a result of content and discourse analysis, these differences presented at macro and micro scale in the study. Keywords: İstanbul convention, representation, ideology, new media , violence.