Ticari Bankalarda Tahsili Gecikmiş Alacak Sorunu: KKTC Örneği

Abstract

The aim of this study is to investigate commercial banks in Northern Cyprus using panel data analysis method for the problem of non-performing loans. The study covers the period between the years of 2008-2016. In this study, non-performing loans are used as the dependent variable and as the independent variables, bank size, capital ratio, asset profitability, deposit credit conversion ratio, liquidity and efficiency ratios are used respectively. When the table which emerged from the interpretation of the analysis is observed it is seen that as the non-performing loans of commercial banks in the Turkish Republic of Northern Cyprus increase, active profitability, capital adequacy ratio, liquidity ratio, and efficiency ratio decreases in a negative way. Parallel to this, when the ratio of deposits to credit conversion ratios is examined, it is observed that there is a positive and parallel relation between the non-performing loans and the credit conversion ratio of deposits. According to the results, it is seen that active profitability has a vast effect on the determination of credit risk factors in the banks of Northern Cyprus and furthermore no significant effect of liquidity ratio (LQDT), and credit growth on the determination of credit risk factors in the banks of Northern Cyprus. Based on our findings, it is recommended that banks in Northern Cyprus should be sure that their debt portfolios are in good condition so that they can predict the credit risk and easily overcome it. Secondly, the banks should very well observe the characteristics of the credit customers and the quality of the creditability of the customer. Thirdly, banks can provide consultancy service to the borrowers to advise on clever usage of the loan received.

ÖZ: ÇalıĢmada Kuzey Kıbrıs’daki ticari bankalarının tahsili gecikmiĢ alacaklar sorununa yönelik panel veri analizi yöntemi kullanılarak araĢtırılması amaçlanmıĢtır. AraĢtırma, 2008-2016 yılları arasındaki dönemi kapsamaktadır. ÇalıĢmada bağımlı değiĢken olarak Tahsili gecikmiĢ alacaklar (TGA), bağımsız değiĢken olarak ise sırası ile; banka büyüklüğü, sermaye oranı, aktif karlılık, mevduat krediye dönüĢüm oranı , likidite ve etkinlik oranlarıdır. ÇalıĢmanın analiz sonuçlarıyorumlandığı zaman ortaya çıkan tabloda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhıriyeti ticari bankaların tahsili gecikmiĢ alacakları arttık sonra, aktif karlılık, sermaye yeterlilik oranı, likidite oranı, etkinlik rasyo oranında negatif yönde bir duĢüĢgörülmektedir. Buna paralel olarak mevduatın krediye dönüĢüm oranı rasyosu incelendiğinde, tahili gecikmiĢ alacaklar ile mevduatın krediye dönüĢüm oranı arasında pozitif yönlü ve paralel bir iliĢki olduğu gözlenmektedir. Bulgulara göre, aktif karlılığın (ROA)’ ın Kuzey Kıbrıstaki bankaların kredi risk etkenlerini belirleme de büyük bir etkisi olduğu gözlemlenmiĢtir, diğer bir yandan likidite oranı (LQDT), ve kredi büyümesi, Kuzey Kıbrıs bankalarının kredi riskini belirleme belirgin bir etkisi gözlemlenmemiĢtir.Bulgularımız temel alındığında, Kuzey Kıbrıstaki bankaların kredi riskini önceden görebilmeleri ve kolaylıkla önüne geçebilmeleri için borç portfolyolarının iyi durumda olduğundan emin olmaları önerilmektedir. Ġkinci olarak ise, bankalar kredi müĢterilerinin karakteristik özelliklerini ve müĢterinin kredi ödeyebilme kalitesini çok iyi gözlemlemelidirler. Üçüncü olarak, bankalar borç alan kiĢilere, alınan borcun akıllıca kullanılması için danıĢmanlık hizmeti sağlayabilirler.