KKTC’deki Fitnes ve Vücut Geliştirme Sporu ile İlgilenen 18-40 Yaş Grubu Sağlıklı Erkek Sporcuların Beslenme Alışkanlıklarının Belirlenmesi, Besinsel Ergojenik Destek Ürünleri Hakkındaki Tutumlarının ve Kullanım Oranlarının Saptanması

Abstract

It is well known that the use of ergogenic supplements by amateur and professional sportsmen have been widespread in different sport disciplines. In addition, it is common knowledge that this group mainly uses protein based products. By taking these types of supplements without supervision, the sportsmen risk diverse health problems in their future life. The target group of this study are healthy men, aged between 18 – 40, who do their bodybuilding and fitness workouts in fitness centers in the TRNC. This study aims to analyse and evaluate from an anthropometric point of view the above mentiond target group’s, eating habits, the level of ergogenic supplements usage, and the knowledge level of the ergogenic supplement users. This research was done by a simple random sampling method with 303 men members of fitness centers in the TRNC. A questionaire with four sections was used in this study. The body measurements and the body composition analysis were taken from each sportman. In addition, the information of food consumption on a training day and an off-training day was subject of inquiry to the sportmen. The results were evaluated according to the ACSM’s propositions. The outcome shows that the use of ergegenic supplements by male sportmen was % 54 and that % 88 of the sportmen preferred protein powders as food supplements. Furthermore, the study shows that the fitness sportsmen using ergogenic supplements would increase their protein intake from 1,75±0,66 gr/kg to 2,40±0,84 gr/kg and bodybuilders increased their protein intake from 1,84±0,60 gr/kg to 2,67±0,73 gr/kg when adding the supplements to their diet. It has been determined that both groups exeeded their daily protein intake limit by taking more than 2 gr/kg protein. Consequently, the points the sportmen got from the Nutrition Ergogenic Supplement Attitude Measurement illustrate that there is a need for awareness raising education to eliminate unnecessary supplement products. Keywords: Ergogenic Aids, Body Building, Fitness, Protein intake, Protein powder

Öz: Ergojenik destek ürünü kullanım düzeylerinin farklı spor dallarına mensup, gerek amatör gerekse profesyonel sporcular arasında oldukça yaygın olduğu ve protein kaynaklı ürünlerin, bu grubun önemli bir bölümünü oluşturduğu bilinmektedir. Bu ürünlerin kullanımının, bireylerin gereksinimleri doğrultusunda yapılmamasının; sporcu sağlığını tehdit edici riskler yaratabileceği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; KKTC’deki vücut geliştirme ve fitnes sporu yapan 18- 40 yaş grubu sağlıklı erkek bireylerin beslenme alışkanlıklarını belirlemek, besinsel ergojenik destek ürünü kullanım düzeylerini ve ürünlere yönelik bilgi düzeylerini saptamak ve grubun antropometrik açıdan değerlendirmesini yapmaktır. Araştırma, KKTC’de yer alan spor salonlarına üye 18-40 yaş arası sağlıklı erkek bireylerin, basit örneklem yöntemi ile rastgele bir şekilde seçilen 303 kişi üzerinde yapılmıştır. Çalışmada 4 bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır (Ek 1). Sporcuların vücut ağırlıkları, boy uzunlukları, bel-kalça çevreleri ölçülmüş ve vücut bileşimlerinin analizleri yapılmıştır. Katılımcılara ayrıca, biri antrenman günü, diğeri ise antrenman yapılmayan günü yansıtacak şekilde iki günlük besin tüketimleri alınmıştır. Verilerin analizi sonrasında sonuçlar ACSM’ın önerilerine göre değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; erkek sporcuların ergojenik destek ürün kullanım oranının % 54,5 olduğu ve en çok tercih edilen ürünlerin % 88 oranla protein tozlarının oluşturduğu saptanmıştır. Ergojenik destek ürün kullanan fitnes sporcuların antrenman günü diyetlerinden sağladıkları protein miktarının, ergojenik destek ürünler eklendiği zaman 1,75±0,66gr/kg’dan 2,40±0,84 gr/kg düzeyine, vücut geliştirme sporcularının ise 1,84±0,60 gr/kg’dan 2,67±0,73 gr/kg’a yükseldiği gözlenmiştir. Her iki spor grubuna mensup sporcuların, sporcular için önerilen üst limit olan 2gr/kg protein gereksinimlerinin üzerinde protein tükettikleri saptanmıştır. Sonuç olarak, sporcuların Besinsel Ergojenik Destek Ürünlerine Yönelik Tutum Ölçeği’nin alt boyutlarından aldıkları puanlarla destek ürün kullanma durumları arasında ilişki olduğu ve sporcuların bilinç düzeylerinin arttırılmasıyla gereksiz destek ürün kullanımının önüne geçilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ergojenik Destek Ürünleri, Vücut Geliştirme, Fitnes, Protein Alımı, Protein Tozu