Karmaşık Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Bir Gözden Geçirme

Abstract

Karmaşık travma, tekrarlayan, uzun süreli ve kişilerarası ilişkilerden kaynaklı travmatik olaylardan dolayı meydana gelen ve belirtileri travma sonrası stres bozukluğundan (TSSB) farklı olan bir tanıdır. Karmaşık travma ile ilgili olarak uzun yıllardır çalışmalar yapılmasına rağmen farklı bir tanı olarak kabul edilmemiştir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 2018 yılında yayınlanan Uluslararası Hastalık Sınıflandırmasının en güncel versiyonu olan 11. Baskısı (ICD-11), “Stres İle İlişkili Bozukluklar” kategorisi altında travma sonrası stres bozukluğu ile birlikte yeni bir tanı olan karmaşık travma sonrası stres bozukluğuna yer vermiştir. Bu yeni tanı, TSSB’nin üç tanı ölçütünün (yeniden yaşantılama, kaçınma ve hipervijilans) yanı sıra duygu disregülasyonu, kişiler arası ilişkilerde sorunlar ve olumsuz benlik kavramı olmak üzere benlik organizasyonu ile ilgili 3 yeni belirtiyi de içermektedir. Bu derleme çalışmasında ilk olarak Tanısal ve Sayımsal El Kitabının (DSM) 5. baskısın (DSM-5) ve ICD-11’e göre TSSB tanısındaki farklılıklar incelenmiştir. Daha sonra karmaşık TSSB bozukluğunun tarihçesi, tanımı ve diğer bozukluklarla arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Son olarak Karmaşık TSSB’nin tedavisinde kullanılan yöntemler ile ilgili çalışmalar aktarılmıştır.