Türkiye Ekonomisindeki Büyümenin 1980-2015 Dönemine İlişkin İstatistiksel Analizi

Abstract

ÖZ: Bu çalışmada Türkiye ekonomisinde meydana gelen büyümenin literatürde de önerilen etken faktörlerle olan ilişkileri 1980-2015 yılları esas alınarak incelenmiş ve on ikişer yıllık dilimlerindeki değişimleri gözlemlenmiştir. Tanımlayıcı istatistik yöntemlerinin yanı sıra bu değişkenlerin ekonomik büyüme üzerine olan etkileri 4 farklı model geliştirilerek gözlemlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips- Perron (PP) birim kök testleri uygulanarak durağanlık seviyeleri ölçülmüştür. Bu analizler yardımıyla Türkiye’de makroekonomik değişkenlerin iktisadi büyümeyi ne denli etkilediği sorusuna En Küçük Kareler Yöntemi (OLS) kullanılarak cevap aranmaktadır. Ülke içindeki istikrar ve istikrarsızlık dönemleri on ikişer yıllık zaman dilimleriyle araştırılarak sebepleri belirlemeye çalışılmıştır. Bu bağlamda bu çalışma ile Türkiye ekonomisi için en uygun büyüme stratejisinin hangi yolla gerçekleşeceğini ve hangi etken faktör üzerinden bir yol izlenilmesi gerektiği ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ekonomik büyüme, enflasyon, ithalat, ihracat, yatırım, tasarruf, doğrudan yabancı sermaye yatırımı.

In this study, the relationship between the growth in the Turkish economy and the factors proposed in the literature was investigated based on the period of 1980-2015 and the changes in the twelve-year segments were observed. In addition to the descriptive statistics, the effects of these variables on economic growth were studied by generating 4 different models. To this end, Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips - Perron (PP) unit root tests were employed to test their stationarity levels. With the help of these analyses, the Ordinary Least Squares method (OLS) is used to answer the question of how the macroeconomic variables affect economic growth in Turkey. The period of stability and instability within the country was investigated in twelve-year segments and tried to determine the reasons. In this context, this study revealed the way in which the most appropriate growth strategy for the Turkish economy will take place and the way in which the effective factor should be followed. Keywords: Economic growth, inflation, import, export, investment, saving, foreign direct investment.