Üniversite Öğrencilerinin Besin Etiketi Okuma Alışkanlıklarının ve Tutumlarının Saptanması

Abstract

ÖZ: Bu çalışma, Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde 2017-2018 yılında aktif öğrenim gören, ana dili Türkçe olan lisans öğrencileri ile yürütülmüş olup, öğrencilerin besin etiketi okuma alışkanlıklarını ve tutumlarını belirlemeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada, öğrencilerin besin etiketi okuma tutumlarının ölçülebilmesi için Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği geliştirilmiştir. Çalışmaya 241’i (%57,79) kadın, 176’sı (% 42,21) erkek olmak üzere toplam 417 öğrenci katılmıştır. Katılımcılara anket formu uygulanarak, sosyo-demografik özellikleri, besin etiketi okuma alışkanlıkları ve tutumları sorgulanmıştır. Katılımcıların besin etiketi okuma tutumlarının ölçülmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin, geçerlilik ve güvenirliğinin test edilmesi için Cronbach alfa ve yarıya bölme (split-half) testleri, madde toplam korelasyonları incelenmiş ve bu testler sonucunda, ölçek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak saptanmıştır. Katılımcıların %26.38’inin besin etiketi okuma ile ilgili bilgiyi okuldan, %28.30’unun arkadaş/aileden, %21.58’inin TV, gazete veya dergiden edindiği saptanmıştır. Etiket okumamanın başlıca nedenleri olarak “besin etiketlerinin dikkat çekici olmaması”, “besin etiketi üzerinde yazılan bilgilerin anlaşılmayan kelimeler kullanılması”, “yazılarının çok küçük olması” ve “sağlıklı ve yeterli kiloda olmaları” gösterilmiştir. Öğrencilerin, Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden ortalama 71,66±16,15 puan aldıkları saptanmıştır. Kadın öğrencilerin Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden ortalama 73,61±14,29 puan, erkek öğrencilerin ise ortalama 68,98±18,10 puan aldığı tespit edilmiştir. Kadınların, Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden aldıkları puanların, erkeklere göre arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Besin etiketi okuduğunu ifade eden öğrenciler Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden ortalama 76,13±15,36 puan, besin etiketi okumayan öğrenciler ise ortalama 66,75±15,59 puan aldığı saptanmıştır. Besin etiketi okuyan katılımcıların, okumayanlara göre Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden aldıkları puanların istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p<0,05). Yapılan araştırmanın sonucuna göre; DAÜ lisans öğrencilerinin besin etiketi okuma alışkanlıklarının yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Besin etiketi okumanın, besin etiketi okuma tutumunu pozitif olarak etkilediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Beslenme, Besin etiketi, Besin etiket okuma tutumu, Besin etiketi okuma alışkanlığı, Üniversite öğrencileri

This study aims to determine the use of food label attitude and behaviour of Eastern Mediterranean University (EMU) Turkish language speaking undergraduate students who are having the education in year 2017-2018. A total of 417 students attended this study of which 241 (57,79%) participants were female, 176 (42,21%) participants were male. A questionarrie was applied to students to ask their sociodemographic factors, food label reading habits and attitudes. Food Label Reading Attitude Scale was developed to measure food label reading attitudes of participants. Crobach alpha and split half test, item total correlations were done and scale was found to be reliable and valid. Of total participants, 26,38% obtained information about food label from school, 28,30% obtained from family/friends, %21,58 obtained from TV, newspaper or magazines. Main reasons of not reading food labels are; “food labels are not interesting”, “information written on food labels are misunderstood”, “labels are too small” and “being healthy and having normal weight”. Participants’ mean score was 71,66±16,15 in Food Label Reading Attitude Scale. Woman participants’ mean score was 73,61±14,29, man participants’ mean score was 68,98±18,10. It was determined that woman participants got statistically higher scores than man in Food Label Reading Attitude Scale (p<0,05). Food label readers’ mean score was76,13±15,36, non food label readers’ mean score was 66,75±15,59, thus it has been identified that food label readers got statistically higher score than non food label readers in Food Label Reading Scale (p<0,05). As a result of the study, It has been detected that undergraduate students of EMU have high food label reading habits and food label reading has positive effect on food label reading attitude. Keywords: Nutrition, Food label, Food label reading attitude, Food label reading habit, university students