Abdominal Cerrahi Sonrası Bireylerin Günlük Yaşam Aktivitelerini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Abstract

Amaç: Abdominal cerrahi sonrası erken dönem hemşirelik bakımının hedefleri arasında, hastalarınen kısa sürede günlük yaşam aktivitelerini yapabilir hâle gelmeleri yer almaktadır. Bu çalışmada, abdominalcerrahi geçiren hastaların ameliyat sonrası erken postoperatif dönemde, günlük yaşam aktivitelerini etkileyenfaktörlerin belirlemesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, kesitsel olarak yapılmıştır.Araştırmanın verileri, Ocak-Mayıs 2013 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin genel cerrahikliniğinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, abdominal cerrahi sonrası yatarak tedavi gören 69hasta oluşturmuştur. Veriler, hastalarla ameliyat sonrası 3-7. günler arasında yüz yüze görüşme tekniği iletoplanmıştır. Verilerin toplanmasında kullanılan veri toplama formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümdehastaların bazı tanıtıcı ve hastalıkları ile ilişkili özelliklere ilişkin maddeler yer almaktadır. İkinci bölümdeise Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi bulunmaktadır. Verilerin analizinde sayı ve yüzde,Kruskall Wallis, Mann-Witney U, Paired Sample t-testi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların ameliyat öncesiBarthel İndeksi toplam puan ortalaması 96,0±10,0, ameliyat sonrası puan ortalaması ise 67,7±22,6 olarak saptanmışolup, her iki puan ortalaması arasındaki fark (28,3±20,0) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastalarınbazı tanıtıcı özelliklerine göre ameliyat öncesi ve sonrası Barthel indeksi puan ortalamaları arasındaistatistiksel olarak fark saptanmamıştır. Ameliyat sonrası bulantı kusması olan hastaların, ameliyat sonrası puanortalamaları 58,8±25,7 iken, bulantı-kusması olmayanların puan ortalaması 74,3±21’dir. Bulantı kusma durumuile ameliyat sonrası günlük yaşam aktiviteleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç: Ameliyatsonrası ilk bir haftalık dönemde, abdominal cerrahi olan hastaların bazı tanıtıcı özelliklerine göre günlük yaşamaktiviteleri puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ameliyat öncesi dönemde, hastalarınbağımlılık düzeylerinin hafif düzeyde, ameliyat sonrası erken dönemde ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir.Hastaları taburculuk sonrası döneme hazırlamak için, en kısa sürede günlük yaşam aktivitelerini yapabilirhâle getirmek bakımın öncelikli hedefleri arasında yer almalıdır.