Hafif Kognitif Bozukluğu Olan Bireylerde Tekli ve İkili Görev Eğitiminin İşlem Hızı, Kognitif Fonksiyonlar, Yürüme Hızı, İkili Görev Performansı ve Denge Fonksiyonları Üzerine Olan Etkilerinin Karşılaştırılması

Abstract

The aim of this study was to compare the effects of single and dual-task training on processing speed, cognitive functions, walking speed, dual-task performance and balance functions in individuals with mild cognitive impairment (MCI). In this study, 42 participants with MCI were included and divided into 2 groups by using single block randomization. The participants in the first group (n=21) received single-task training (STT), while the participants in the second group (n=21) received dual-task training (DTT). The training was carried out for 8 weeks, 3 sessions per week, for 30-40 minutes. The outcome measures used in this study were: ‘Choice Stepping Reaction Time Test’ (CSRT) ‘response facilitation and response inhibition test’ for the assessment of process speed, Stroop Effect Test (SET) and Serial Subtraction Test (SST) and Verbal Fluency Test (VFT) for the evaluation of cognitive functions, 10 Meter Walk Test (10MWT) for the gait speed measurement, 10 Meter Walk Test with Verbal Fluency Test (10MWT-VFT) for the evaluation of motor and cognitive-verbal dual-task performance, 10 Meter Walk Test with Serial Subtraction Test (10MWTSST) for the evaluation of motor and evaluation cognitive-arithmetic dual-task performance, and Fullerton Advanced Balance Scale-Turkish (FAB-T) and D+R Balance Application for the measurement of balance. As a result, it was observed that there was an improvement in processing speed, cognitive functions, gait speed, dual-task performance and balance (only FAB-T) in both groups after the treatment compared to before treatment. There was no significant difference in processing speed and cognitive functions between the groups, and there was a significant difference in the gait speed, motor-cognitive-arithmetic speed of dual-task performance in the STT group and for the balance parameter values in the DTT group. (p <0.05). In conclusion, both training methods can be used to improve processing speed and cognitive functions, single-task training can be more effective for the improvement of gait speed and dual-task performance and dual-task training can be more effective for the improvement of balance functions. Considering the results of this study, it is suggested that clinicians can use both training methods in processing speed, cognitive functions, gait speed, dual-task performance and balance in individuals with MCI. Keywords: Mild Cognitive Impairment, Processing Speed, Cognitive Functions, Walking Speed, Dual-Task Performance, Balance CSRT Mat, Stroop Effect Test, Walking Speed, Dual-Task Cost, FAB-T, D+R Balance Application

ÖZ: Bu çalışmanın amacı hafif kognitif bozukluğu (HKB) olan bireylerde tekli ve ikili görev eğitiminin işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge fonksiyonları üzerine olan etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya, HKB’li 42 birey dâhil edilip bireyler tek blok randomizasyon yöntemi ile 2 gruba ayrıldı. Buna göre bir gruptaki bireylere (n=21) tekli görev eğitimi (TGE), diğer gruptaki bireylere ise (n=21) ikili görev eğitimi (İGE) verildi. Eğitimler 8 hafta boyunca haftada 3 seans olacak şekilde 30-40 dakika süreyle uygulandı. Çalışmaya dâhil edilen bireylere tedavi öncesi ve sonrasında işlem hızı değerlendirmesinde Seçenekli Adım Alma Reaksiyon Zamanı Testi (CSRT) ile yanıt fasilitasyonu ve yanıt inhibisyonu, kognitif fonksiyon değerlendirmesinde Stroop Etki Testi (SET), Seri Çıkarma Testi (SÇT) ile Sözel Akıcılık Testi (SAT), yürüme hızı ölçümünde 10 Metre Yürüme Testi (10MYT), ikili görev performansında motor ve kognitif-aritmetk değerlendirmede 10 Metre Yürüme ile Seri Çıkarma Testi (10MYTSÇT) ve motor ve kognitif-sözel değerlendirmede 10 Metre Yürüme ile Sözel Akıcılık Testi (10MYT-SAT) ve denge düzeyinin belirlenmesinde Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği-Türkçe (FAB-T) ile D+R denge uygulaması kullanıldı. Çalışmamızda tedavi öncesine göre tedavi sonrasında her iki grupta da işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge (sadece FAB-T) değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış olduğu belirlendi (tüm p’ler<0,05). Çalışmamızda gruplar arası karşılaştırma yapıldığında iki grup arasında işlem hızı ve kognitif fonksiyonlar açısından fark olmadığı tespit edildi (tüm p’ler>0.05). Yürüme hızı ve ikili görev performansı motor-kognitifaritmetik görev sırasındaki yürüme hızı değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark olduğu ve TGE grubunda bu değerlerin daha fazla olduğu bulundu (p<0.05). İki grup karşılaştırıldığında FAB-T denge değerlerinde İGE grubunun daha fazla artış gösterdiği belirlendi (p<0.05). Hem tekli hem de ikili görev eğitimlerinin işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görev performansı ve denge fonksiyonlarının geliştirilmesinde etkili olduğu görülürken, yürüme hızı ve ikili görev performansı motor-kognitifaritmetik görev sırasındaki yürüme hızı açısından tekli görev eğitiminin, denge açısından ise ikili görev eğitiminin daha etkili olduğu belirlendi. Çalışmamızın sonuçlarına bakılarak klinisyenlerin HKB’li bireylerde, işlem hızı, kognitif fonksiyonlar, yürüme hızı, ikili görevler ve denge eğitiminde her iki eğitim yöntemini de kullanabilecekleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: HKB, CSRT Mat, Stroop Etki Testi, Seri Çıkarma Testi, Sözel Akıcılık Testi, İkili görev harcaması, 10 Metre Yürüme Testi, Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği, D+R Denge Uygulaması