Tam Gün Hizmet Veren Özel Eğitim Kurumlarında Eğitim Gören Özel Gereksinimli Çocuklarda Besin Tüketim Durumu, Besin Çeşitliliği ve Konstipasyon İlişkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu tez, farklı gelişen çocukların beslenme alışkanlıklarını, besin çeşitliliğini ve yeme davranışlarını değerlendirerek, bu faktörlerin konstipasyon üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefkoşa şehrinde, 6-17 yaş aralığındaki 39 kişi olarak özel eğitim alan çocuklar üzerinde yürütülmüştür. Çocukların antropometrik ölçümleri yapılmış, iki günlük besin tüketim kayıtları alınarak Beslenme Bilgi Sistemleri (BEBİS) programında analiz edilmiştir. Ayrıca, konstipasyon durumu Bristol Kaka Skalası ile değerlendirilmiştir. Besin çeşitliliği, diyetlerinde yer alan besin gruplarının sayısını ve çeşitliliğini değerlendiren besin çeşitliliği skoru ile belirlenmiştir. Yeme davranışları ise, çocukların yemek yeme alışkanlıklarını, yeme sürecindeki tutumlarını ve aile etkileşimlerini ölçen çocukların yeme davranışı ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bu ölçekler, çocukların yeme davranışlarındaki farklılıkları ve besin çeşitliliğinin beslenme durumu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışmada, otizm spektrum bozukluğu (n=14), serebral palsi (n=4), Down sendromu (n=4) ve mental retardasyon (MR, n=17) tanısı konulmuş çocuklardan oluşmaktadır. Boy uzunluğu ve vücut ağırlığı persentil ile Z skorları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, MR grubundaki çocukların BKİ persentilleri ve Z skorları, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklardan belirgin şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır. Yeme davranışı ölçeğinde, otizmli çocuklar (toplam puan: 47.1, beceri: 18.8, izin: 10.1) MR grubuna (toplam puan: 41.3, beceri: 15.5, izin: 6.6) göre daha yüksek puanlar almıştır. Serebral palsili çocuklar ise en düşük toplam puanı (35.0) almıştır. Konstipasyon açısından, Bristol kaka skalası sonuçlarına göre 7 çocuk aşırı kabızlık (Tip 1) ve 22 çocuk hafif kabızlık (Tip 2) yaşamaktadır. Tip 2 sınıfında en fazla kişi otizm spektrum bozukluğu (9 kişi) ve MR (8 kişi) grubundadır. Besin değerleri ortalamalarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bulgular, farklı gelişen çocukların beslenme alışkanlıklarının ve diyet çeşitliliğinin konstipasyon ve genel sağlık üzerindeki etkilerini vurgulamakta, dengeli ve çeşitli bir diyetin önemini ve uygun beslenme rehberliği gereksinimini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Farklı Gelişen Çocuklar, Konstipasyon, Besin Çeşitliliği, Yeme Davranışları, Antropometrik ÖlçümThis thesis aims to investigate the effects of these factors on constipation by evaluating the nutritional habits, food variety and eating behaviors of children with different development. The study was conducted on 39 children between the ages of 6-17 who receive special education in the city of Nicosia, Turkish Republic of Northern Cyprus. Anthropometric measurements of the children were taken, two-day food consumption records were taken and analyzed in the Nutrition Information Systems (BEBIS) program. In addition, constipation status was evaluated with the Bristol Poop Scale. Food variety was determined with the food variety score, which evaluates the number and variety of food groups in their diets. Eating behaviors were evaluated with the children's eating behavior scale, which measures children's eating habits, attitudes during the eating process and family interactions. These scales were used to examine the differences in children's eating behaviors and the effects of food variety on nutritional status. This study included children diagnosed with autism spectrum disorder (n=14), cerebral palsy (n=4), Down syndrome (n=4) and mental retardation (MR, n=17). There was no significant difference between the height and body weight percentiles and Z scores. However, it was determined that the BMI percentiles and Z scores of the children in the MR group were significantly lower than those of the children with autism spectrum disorder. In the eating behavior scale, the children with autism (total score: 47.1, skill: 18.8, permission: 10.1) received higher scores than the MR group (total score: 41.3, skill: 15.5, permission: 6.6). The children with cerebral palsy received the lowest total score (35.0). In terms of constipation, according to the Bristol poop scale results, 7 children had severe constipation (Type 1) and 22 children had mild constipation (Type 2). The highest number of people in the Type 2 class were in the autism spectrum disorder (9 people) and MR (8 people) groups. No significant difference was found in the nutritional value means. These findings emphasize the effects of nutritional habits and dietary diversity of differently developing children on constipation and general health, and reveal the importance of a balanced and varied diet and the need for appropriate nutritional guidance. Keywords: Children Developing Differently, Constipation, Food Diversity, Eating Behaviors, Anthropometric Measurement