Türkiye TV Kanallarında Yayınlanan Covid-19 Pandemi Temalı Ulusal ve Uluslararası Markaların TV Reklamlarının Göstergebilimsel İncelemesi

Abstract

ÖZ: Günümüz dünyası Covid-19 virüsü denilen bir çeşit salgın hastalıkla mücadele etmektedir. Virüs ilk olarak Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkmış, 11 Mart 2020 yılında ise Dünya Sağlık Örgütünün açıklamasıyla Covid-19 virüsü önlenemeyen yayılımıyla pandemi ilan edilmesine sebep olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk Covid-19 vakası 11 Mart 2020’de saptanmıştır. Bu çalışmada Türkiye’de ulusal TV kanallarında yayınlanan, seçilmiş 10 ulusal ve uluslararası markanın reklamların içeriklerine (görsel, işitsel ve metinsel) bakılarak, yerleştirilen kültürel kodlar göstergebilim yardımıyla betimsel çözümlenme yöntemiyle incelenmiştir. Türkiye’de yayın yapan TV kanallarında yayınlanan ve Covid-19 temalı reklam içeriklerini inceleyen çalışmalarının literatürde yeteri kadar bulunmaması çalışmayı akademik olarak önemli kılmaktadır. Çalışma için, toplam 10 ulusal ve uluslararası marka amaca yönelik olarak belirlenmiştir. Amaca yönelik seçilen tüm markaların Türkiye pazarı için kullandıkları televizyon reklamları 1 Nisan 2020 – 31 Mart 2021 tarihleri ile sınırlandırılarak pandeminin ilk 1 yılı taranmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsemiştir. Yöntem olarak Charles Sanders Peirce, Ferdinand de Saussure, ve Roland Barthes’ın göstergebilim yaklaşımları kullanılmıştır. Markaların Covid-19 pandemi döneminde yayınladıkları TV reklamlarında, kültürel kodlar; semboller, mitler betimsel analiz yapılarak çözümlenmiştir. Amaca uygun olarak seçilmiş olan ulusal markaların reklamları, Türkiye Cumhuriyeti’nde yaşayan toplum yapısına ve kültürüne yönelik hazırlanmıştır. Seçilmiş olan reklam filmlerinde kullanılan kodlara bakılarak elde edilen bulguların, reklamın hedef kitlesine örf-adet, gelenek-göreneklere kültürel kodlarla ulaşılması sağlandığı görülmektedir. Ulusal ve uluslararası markaların Türkiye’de yayınlanan reklamlarda dini inanç etnik yapı kodlarında farklılaşma görülmektedir. Örneğin Coca Cola reklamında farklı etnik yapıdaki insanların kullanılması Covid-19 virüsünün tüm dünyayı aynı anda etkisi altına aldığı vurgulanmaktadır. Çalışmanın sonucunda analizi yapılan markaların TV reklam içeriklerinde, izleyiciye Covid-19 virüsünün bir gün biteceği mesajı verilerek sağduyulu içerikler hazırladıklarını gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Marka, Covid–19, Göstergebilim ve Reklamcılık, Kültürel Kodlar.