Tabak Büyüklüğünün Sağlıklı Kadınların Besin Tüketimi ve Doygunluk Seviyesine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, Kuzey Kıbrıs’ın Mağusa ilçesinde yaşayan 19-35 yaş arası kadınların yeme tutumlarının, yeme farkındalıklarının ile antropometrik ölçümleri arasında ilişkinin değerlendirilmesi ve besin tüketimleri sırasında kullandıkları tabağın büyüklüğünün besin tüketimi ve doygunluk seviyelerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın birinci aşaması, Mağusa ilçesinde yaşayan 19-35 yaş arası 227 kadın bireyin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada, bireylerin Yeme Farkındalığı Ölçeği-30 (YFÖ-30), Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), demografik bilgiler, Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi Kısa Formu, sağlık durumları, antropometrik ölçümleri ve beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. İkinci aşama, sağlıklı vücut ağırlığına sahip 31 kadın ile gerçekleşmiştir. Bu aşamada, öğle öğününde gerçekleşen deney öğününden önceki kahvaltı ve bir önceki günün akşam yemeği araştırmalar tarafından porsiyon kontrolü ve besin ögesi hesaplaması yapılarak bireylere tüketimleri için verilmiştir. Deney öncesinde bireylerin duygu durumlarına ile açlık durumlarına ilişkin Görsel Analog Skalası (Visual analogue scale-VAS)’nı doldurmuşlardır. Bireyler, deney öğününün tüketimden sonraki 0., 15., 30., 60., 90., 120. ve 180. dakikalarda açlık durumlarına ilişkin soruları içeren VAS’ı doldurmuşlardır. Deney sırasında büyük (31 cm) ve küçük (23 cm) tabaktan bireylerin kendilerinin belirleyeceği miktarda açık büfede sunulan soslu makarnayı tüketmesi istenmiştir. Deney günleri arasında 1 haftalık arınma sonrasında uygulanmıştır. Çalışmanın birinci aşamasına katılan bireylerin %33.5’inin yeme tutum bozukluğu yönünden riskli olduğu saptanırken, %66.5’unun ise yeme tutumları açısından riskli olmadıkları belirlenmiştir. Bireylerin YTT-26 ve YFÖ-30 toplam puanı ortalamalarının sırasıyla 16.83±10.17 ve 100.36±13.55 olduğu saptanmıştır. Bireylerinin %65.2’sinin BKİ’lerinin normal olduğu, %23.3’ünün pre-obez olduğu saptanırken, %8.4’ünün ise obez olduğu saptanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise farklı tabak büyüklüğü ile bireylerin tokluk hisleri arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Küçük tabak kullanan bireylerin 512.90±301.89 g, büyük tabak kullananların ise 517.87±213.52 g besin tükettikleri saptanmıştır. Bireylerin tabak büyüklüklerine göre besin tüketim miktarları arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). Küçük tabağı kullanarak besin tüketen bireylerin deney öncesi yeme miktarı düşünceleri 68.0±16.47 olarak saptanırken, büyük tabağı kullanarak besin tüketen bireylerin ise 74.4±21.26 olarak saptanmıştır (p<0.05). Gelecekte, elde edilen verilerin geçerlik ve güvenirliği için daha büyük örneklem büyüklüğü üzerinde ve farklı faktörlerin değerlendirildiği araştırmalar yapılması daha faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Tabak Boyutu, Besin Tüketimi, Doygunluk, Yeme Bozuklukları, Yeme Farkındalığı

This study was conducted to evaluate the relationship between eating attitude, mindfullness of eating and anthropometric measurements, and to determine the effect of the size of plate on food consumption and satiety levels of women aged 19-35 living in Famagusta, Northern Cyprus. The first part of the study was carried out with 227 females. In the first part, Mindful Eating Questionnaire-30 (MEQ-30), Eating Attitudes Test-26 (EAT-26) and International Physical Activity Assessment Questionnaire were applied, and demographic information, health status, and eating habits were questioned. Lastly, anthropometric measurements were done. This experimental part of the study was conducted with 31 women between 19-35 years with healthy body weight. The experiment took place at lunchtime, the breakfast before the experimental meal and the dinner of the previous day were given to the individuals by the researchers with controlled portions. Before the experiment, individuals were asked to fill in the Visual Analogue Scale (VAS) regarding their moods and hunger. During the experiment, individuals were asked to consume the amount of pasta with sauce offered in the open buffet from large (31 cm) and small (23 cm) plates. Individuals completed the VAS, which included questions about their hunger status, at the 0th, 15th, 30th, 60th, 90th, 120th and 180th minutes after experimental meal. In the first part, it was found that 33.5% of females were found to be risky in terms of eating attitudes. It was determined that the mean of EAT-26 and MEQ-30 scores were 16.83±10.17 and 100.36±13.55, respectively. It was found that 65.2% of the individuals were normal, 23.3% were pre-obese, and 8.4% were obese. In the second part of the study, no significant difference was found between different plate sizes and the satiety (p>0.05). Individuals using small plates consumed 512.90±301.89 g, while those using large plates consumed 517.87±213.52 g. There was no statistically significant difference between the amount of food consumption according to the plate sizes of the individuals (p>0.05). While the thought for the amount of food that could be consumed by individuals using the small plate was 68.0±16.47 before the experiment, it was determined as 74.4±21.26 for the individuals using the larger plate (p<0.05). In the future, for the validity and reliability of the data, it will be more beneficial to conduct studies on larger sample sizes and evaluate different factors. Keywords: Portion Size, Plate Size, Food Consumption, Satiety Tesponse, Eating Disorders, Mindful Eating