Alt Ekstremite Amputelerinde Fiziksel Aktivite ve İlişkili Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

The aim of this study was to investigate physical activity and related factors in lower extremity amputees. The study was conducted at Eastern Mediterranean University Faculty of Health Sciences, Prosthesis Orthotics and Biomechanics Center, Cyprus Turkish Orthopedic Disability Association, Ankara Bilim, Samsun Güven and Samsun Hacettepeliler Orthopedic Orthotics Application Centers. One hundred and eight unilateral lower extremity amputee subjects, aged between 18-80 years and using lower limb prosthesis for at least 6 months and having ability to walk 30 meters (m) independently were included. In order to determine the level of the physical activity individuals, measurements were taken with a triaxial accelerometer device for 2 weeks and 1 weekday. Data on age, body mass index (BMI), cause and level of amputation were recorded in the socio-demographic information form. Ambulation capacity was measured by using a 2-minute walk test (2MWT), and Trinity Amputation and Prosthesis Experience Scale (TAPES) was used to determine pain profile, psychosocial compliance, and prosthesis satisfaction. As a result of our study, lower extremity amputees were included in the moderate physical activity group. As a result of the regression analysis conducted to determine the factors affecting physical activity level, there was a significant relationship between physical activity level and ambulation capacity (p <0.05); there was no correlation between age, body mass index, cause and level of amputation, pain, psychosocial adjustment, and prosthesis satisfaction (p> 0.05). It was shown that changes in the results of the 2-minute walk test used to determine the ambulation capacity of lower extremity amputees may affect the physical activity level. Since ambulation capacity is also a changeable and improvable factor, it was seen that an increase in ambulation capacity could be targeted in order to increase the level of physical activity in lower extremity amputees.

ÖZ: Bu çalışmanın amacı alt ekstremite amputelerinde fiziksel aktivite ve ilişkili faktörleri araştırmaktı. Çalışma Doğu Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Protez Ortez ve Biyomekanik Merkezi’ne, Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği’ne, Ankara Bilim, Samsun Güven ve Samsun Hacettepeliler Ortopedi Ortez Protez Uygulama Merkezleri’nde yürütüldü. Unilateral alt ekstremite amputasyonu bulunan, 30 metrelik (m) mesafeyi bağımsız yürüyebilen, en az 6 aydır alt ekstremite protezi kullanan 18-80 yaş aralığındaki 108 birey dahil edildi. Bireylerin fiziksel aktivite seviyesini belirlemek için 2 hafta içi 1 haftasonu günü içerecek periyotta üç eksenli akselerometre cihazı ile ölçüm alındı. Yaş, vücut kütle indeksi (VKİ), amputasyon nedeni ve seviyesi verileri sosyo-demografik bilgi formuna kaydedildi. Ambulasyon kapasitesini belirlemek için 2 dakika yürüme testi (2DKYT), ağrı profilini, psikososyal uyumu ve protez memnuniyetini belirlemek için de Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği (TAPDÖ) kullanıldı. Çalışmamızın sonucunda alt ekstremite amputeleri orta seviyeli fiziksel aktivite grubunda yer aldı. Fiziksel aktivite seviyesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizi sonucunda, fiziksel aktivite seviyesi ile ambulasyon kapasitesi arasında anlamlı ilişki olduğu (p<0,05); yaş, VKİ, amputasyon nedeni ve seviyesi, ağrı, psikososyal uyum ve protez memnuniyeti arasında ilişki olmadığı bulundu (p>0,05). Alt ekstremite amputelerinde ambulasyon kapasitesinin belirlenmesi için kullanılan 2 dakika yürüme testinin sonucundaki değişimlerin fiziksel aktivite seviyesini etkileyebileceği gösterildi. Ambulasyon kapasitesi de değiştirilebilir ve geliştirilebilir bir faktör olduğundan, alt ekstremite amputelerinde fiziksel aktivite seviyesinin arttırılması amacıyla ambulasyon kapasitesinde artışın hedeflenebileceği görüldü.