Türkiye’nin ihracat performansı: İhracat hacminin temel belirleyicilerinin incelenmesi (1995-2012)

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’de ihracat performansı ile reel efektif döviz kuru değişmeleri arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler, 1995-2012 dönemi üçer aylık veriler kullanılarak incelenmiştir. İhracat performansını etkilemesi beklenen ücret, yurtdışı gelir, verimlilik, GSYH trendi ve döviz kuru oynaklığı gibi başka faktörler de modele eklenmiştir. Çalışmanın analiz kısmında ARDL sınır testi yaklaşımı izlenmiş ve tahmin edilen ARDL modellerine göre değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri araştırılmıştır. Ulaşılan sonuçlar, incelenen değişkenlerin eş- bütünleşik olduğunu göstermektedir. İhracat performansına ilişkin olarak, teorik beklentilerin aksine, reel efektif döviz kuru katsayılarının anlamlı bir biçimde kısa dönemde pozitif uzun dönemde ise negatif olduğu ve döviz kuru oynaklığının anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Diğer bulgular, Türkiye’de ele alınan dönemde yaşanan ihracat artışlarının döviz kuru değişmelerinden çok ücret, verimlilik ve yurtdışı talep ile açıklanabileceğini göstermektedir. Buna göre sonuç olarak, Türkiye’de ücretleri baskı altında tutan, verimlilik artışını teşvik eden ve yurtdışı piyasalara girmeyi kolaylaştıran politikaların, ihracat sektörlerinde performans ve rekabet artışları sağlayabileceği görülmektedir.