KIBRIS TÜRK KENT KÜLTÜRÜNDE "BANDABULYA"

Abstract

Bu çalışma, Kıbrıs Türk kent kültüründe \"bandabulya\" olarak yer edinmiş olan belediye pazarlarını ele almakta, kentlerdeki bandabulyanın günümüze kadar geçirdiği evreleri incelemektedir. Araştırmada iki temel soruya cevap aranmıştır: 1) Kıbrıs kent kültüründe bandabulyaların önemi ve etkisi nedir?, 2) Bandabulyaların değişim sürecine girme nedenleri nelerdir ve bu durum kent kültürünü nasıl etkilemiştir? Kent pazarları üzerinde yapılan araştırmalar bandabulyaların kent kültürü üzerinde yalnızca ekonomik olarak değil, sosyal, kültürel ve siyasi olarak da oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Kıbrıs kent kültürünün önemli bir parçası olan \"pazaryeri\" kültürünün daha iyi anlaşılabilmesi için İlkçağ kentleri, Ortaçağ kentleri ve Avrupa kentlerindeki pazaryeri algısı ele alınıp, Kıbrıs kent kültüründeki bandabulyalar ile benzerlikleri ve farklılıkları, bu konudaki literatür ile desteklenerek ortaya konmaya çalışılmıştır. Kıbrıs'taki yerel halk, yerel siyasetçiler ve pazaryeri çalışanları ile görüşmeler yapılmış, Kıbrıs Türk kent kültüründe bandabulyaların önemi, etkisi ve zaman içerisindeki değişim süreci nitel araştırma yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Literatürde, pazaryerleriyle ilgili araştırma bulunmasına karşın bandabulya hakkında araştırmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Oysa pazar yerleri Kıbrıs kent kültüründe oldukça önemli bir yere sahiptir. Ancak bugün Kıbrıs'ta bulunan pazaryerleri sosyalleşme ortamından uzak, kültürel bir öğe içermeyen, yalnızca üretici ile tüketicinin buluştuğu mekânlar olarak var olmaktadır. Bandabulyaların tarihi mekânları ise her kentte farklı amaçlarla varlıklarını sürdürmektedir. Yıllarca Kıbrıs kent kültüründe önemli bir yere sahip olan bandabulyalar değişen ve gelişen kent koşullarında varlıklarını koruyamamışlardır. Kent kültürüne değer katan bandabulya mekânlarına sahip çıkılması kültürel miras açısından da önemlidir.