Üniversite Öğrencilerinde Erteleme Davranışının ve Akılcı Olmayan İnançlar İle Bilinçli Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin erteleme davranışı ve akılcı olmayan inançlar ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Doğu Akdeniz Üniversitesinde farklı fakültelerde lisans eğitimi gören 250’si kadın, 177’si erkek toplam 427 üniversite öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin erteleme eğilimlerini ölçmek amacıyla Erteleme Eğilimleri Ölçeği, öğrencilerin akılcı olmayan inanç düzeylerini belirlemek için Kısaltılmış Genel Tutum ve İnanç Ölçeği, öğrencilerin bilinçli farkındalık düzeyini belirlemek amacıyla da Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve öğrencilerin demografik bilgilerini toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 24’te analiz edilmiştir. Bilinçli farkındalık düzeyi, erteleme davranışı ve akılcı olmayan inançların düzeylerinin belirlenmesi amacıyla betimsel analizler yapılmıştır. Bağımsız değişkenlerden cinsiyet açısından yapılan tüm karşılaştırmalarda bağımsız örnekler t-testi ile fakülte, sınıf düzeyi, not ortalaması, algılanan zaman yönetimi, algılanan mükemmeliyetçilik ve algılanan kaygı düzeyine göre tüm karşılaştırmalarda tek yönlü Anova testiyle karşılaştırmalar yapılmıştır. Anova testi karşılaştırmalarda anlamlı farklılıkların görüldüğü durumlarda, varyans homojenliği kriteri sağlanması ve gruplardaki katılımcı sayılarının eşit olmaması dikkate alındığında LSD testi ile ikili karşılaştırmalar yapılarak Post-hoc analizleri gerçekleştirilmiştir. Üniversite öğrencilerinin erteleme davranışları ile akılcı olmayan inançları arası ilişkiler, erteleme davranışları ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiler yanı sıra akılcı olmayan inançlar ile bilinçli farkındalıkları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla pearson korelasyon analizleri yapılmıştır. Üniversite öğrencilerinin erteleme davranış düzeyleri orta düzeyin çok az üzerinde, akılcı olmayan inanç düzeyleri orta düzeyde, bilinçli farkındalık düzeyleri ise orta düzeyin üzerinde olduğu bulgulanmıştır. Üniversite öğrencilerinde erteleme davranışı ile akılcı olmayan inançlar arasında pozitif ve orta düzeye çok yakın, akılcı olmayan inançlar ile bilinçli farkındalık arasında ters yönde zayıf, erteleme davranışları ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında orta düzeyde, negatif anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Elde edilen bulgular, yapılan araştırmalarla birlikte tartışılmış ve araştırmacılara ve ruh sağlığı çalışanlarına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Üniversite Öğrencileri, Erteleme, Akılcı Olmayan İnançlar, Akılcı İnançlar, Bilinçli FarkındalıkThis study was conducted to examine the relationship between procrastination behavior, irrational beliefs and mindfulness levels of university students. A total of 427 university students (250 female and 177 male) studying undergraduate education in different faculties at Eastern Mediterranean University (EMU) participated in the study. As data collection tools, the Procrastination Tendencies Scale was used to measure students' procrastination tendencies, the Abbreviated General Attitude and Belief Scale was used to determine students' irrational belief levels, the Mindfulness Scale was used to determine students' mindfulness levels, and the personal information form developed by the researcher was used to collect demographic information of the students. The data were analyzed in SPSS 24. Descriptive analyses were conducted to determine the levels of mindfulness, procrastination behavior and irrational beliefs. Independent samples t-test was used for all comparisons in terms of gender and one-way Anova test was used for all comparisons according to faculty, grade level, grade point average, perceived time management, perceived perfectionism and perceived anxiety level. In cases where significant differences were observed in the Anova test comparisons, post-hoc analyses were performed by making pairwise comparisons with the LSD test, taking into account the homogeneity of variance criteria and the unequal number of participants in the groups. Pearson correlation analyses were conducted to determine the relationships between university students' procrastination behaviors and irrational beliefs, the relationships between procrastination behaviors and mindfulness levels, as well as the relationships between irrational beliefs and mindfulness. It was found that procrastination behavior levels of university students were slightly above the middle level, irrational belief levels were at the middle level, and mindfulness levels were above the middle level. There was a positive and very close to medium level relationship between procrastination behavior and irrational beliefs, a weak relationship between irrational beliefs and mindfulness in the opposite direction, and a medium level, negative significant relationship between procrastination behavior and mindfulness levels in university students. The findings were discussed together with the researches and suggestions were made for researchers and mental health workers. Anahtar Kelimeler: University Students, Procrastination, İrrational Belief, Rational Belief, Mindfulness