Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı olan bireylerde fruktoz tüketiminin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığına (NAYKH) sahip bireylerin fruktozdan zengin besin tüketim düzeyini belirlemek ve bu düzeyin, biyokimyasal parametreler ile antropometrik ölçümlerle olası ilişkisini saptamak amacıyla yürütülmüştür.Gereç ve Yöntemler: Batın ultrasonografi (USG) ile karaciğerde farklı derecelerde yağlanma tespit edilen 19-65 yaş arası bireyler; hafif steatoz (grade 1, n=15), orta steatoz (grade 2, n=15), şiddetli steatoz (grade 3, n=15) ve tetkiklerinde steatoz saptanmamış olan (grade 0, n=15) olarak 4 gruba ayrılmıştır. Bireylere fruktozdan zengin besin tüketim sıklığı formu ve 24 saatlik besin tüketim kaydı uygulanmıştır. Hepatosteatoz derecesi ile bireylerin antropometrik ölçümleri, bazı biyokimyasal bulguları, fiziksel aktivite durumları ve fruktozdan zengin beslenme durumları arasındaki ilişkiye bakılmıştır.Bulgular: Bu çalışmada BKİ, bel çevresi, bel/kalça oranı gibi antropometrik ölçümler, steatoz derecelerinin artışıyla birlikte artmıştır ve istatistiksel açıdan önemlidir (p<0.001). Fiziksel aktivite düzeyinde, gruplar arasında önemli bir fark yoktur (p=0,099). Besinlerle alınan günlük fruktoz miktarları, grade 0’da en düşük; grade 2 ve grade 3 grubunda benzer miktarlarda ve diğer gruplara göre yüksektir (p<0,001). Fruktozdan zengin alkolsüz gazlı içecek türlerinin (gazoz ve kolalı içecek) günlük tüketim ortalamaları ise grade 0 (8,7±5,7ml) grubunda en az, grade 3 (291±33,5 ml) grubunda ise önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Ayrıca, çalışmada bireylerin fruktoz tüketimi ile**BKİ , **bel çevresi , *bel/kalça oranı , *total kolesterol, **ürik asit, **ALT , *AST, **ALP, **çikolata tüketim miktarı, **hazır meyve suyu, *alkolsüz gazlı içecek tüketimleri arasında önemli pozitif bir ilişki saptanmıştır (*p<0,05,**p<0,01). Sonuç: Çalışmamızda NAYKH sahip bireylerde steatoz derecesi ile fruktoz tüketimi arasında kuvvetli düzeyde ilişki bulunmuştur. Besinlerle vücuda alınan fruktozun aşırı tüketimi, başta obezite olmak üzere alkolik olmayan karaciğer yağlanması, metabolik sendrom ve kalp damar hastalıkları gibi hastalıklar için risk oluşturabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Fruktozun, günlük diyette tüketimi doğal kaynaklardan sağlanmalı ve aşırı tüketiminden kaçınılmalıdır.