Hastaların Hipertansiyon Bilgilerinin Tedaviye Uyum ve Öz-Etkililik Düzeylerine Etkisinin Belirlenmesi

Abstract

The study was conducted in accordance with descriptive-cross-sectional research design in order to determine the effect of knowledge of hypertension on compliance / self-efficacy levels of the patients. The population of the study consisted of 303 hypertensive patients who were hospitalized in Famagusta State Hospital between December 2017- March 2018. In the study, it was aimed to reach the whole of the universe by not choosing the sample. The study was completed with 163 patients who accepted to participate in the study and met the inclusion criteria. In this study, Patient Diagnostic Questionnaire, Hypertension Knowledge Level Scale and Commitment / Adaptation Self-Efficacy Scale for Drug Treatment short form were used. Descriptive tests,-Mann Whitney U Test “and U Kruskal-Wallis H Test test technique were used to analyze the data. The level of statistical significance was accepted as p <0.05. The mean age of the patients who participated in the study was 66.10 ± 12.96 (min: 30, max: 90), 59.5% of the patients were married and 72.4% of them were married. The mean total score of the participants was 18.63 ± 2.40 (min: 11, max: 22). The highest scores were obtained from lifestyle, complications, adherence to drugs. Hypertension Knowledge Level Scale general and sub-dimension scores; There was a statistically significant difference between age, presence of hypertension in the family, working status, education level and gender (p <0.05). found higher levels. Adherence to Drug Treatment / Compliance Self-efficacy scale and descriptive variables were found to be statistically significant only between educational level (p <0.05). There was a statistically significant low-level positive linear correlation between Hypertension Self-Efficacy Scale and Hypertension Knowledge Level scale scores of hypertension patients (p <0.05). As a result, it was determined that the participants had higher than average knowledge of hypertension and drug compliance and self-efficacy scale. It was determined that age, family hypertension, working status, education level and gender variables make a difference in scale scores. Patients with knowledge about hypertension were found to have higher compliance with treatment. In addition to regular use of medications to patients, the importance of compliance with lifestyle changes appropriate to hypertension, different educational levels, gender and age-structured training programs should be made.

ÖZ: Araştırma hastaların hipertansiyon bilgilerinin tedaviye uyum/ öz-etkililik düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı-kesitsel araştırma tasarımına uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Aralık 2017- Mart 2018 tarihleri arasında Gazimağusa Devlet Hastanesinde yatarak tedavi alan 303 hipertansiyon hastası oluşturmuştur. Çalışmada örneklem seçimine gidilmeyip evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerine uyan 163 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Hasta Tanılama Soru Formu, Hipertansiyon Bilgi Düzeyi Ölçeği ve İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-etkililik Ölçeği kısa formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı testler, “Mann Whitney U Testi” ve “Kruskal-Wallis H Testi” tekniği kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 66.10±12.96 (min: 30, max: 90), %59. 5’ inin kadın ve % 72. 4’ ünün evli olduğu belirlendi. Araştırmamızda Hipertansiyon Bilgi Düzeyi Ölçeği genel puan ortalaması 18.63±2.40 (min: 11, max: 22) ile ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Hipertansiyon Bilgi Düzeyi Ölçeği alt boyutlarından sırasıyla yaşam biçimi, komplikasyonlar, ilaçlara bağlılıktan en yüksek puanlar alınmıştır. Yaş, ailede hipertansiyon varlığı, çalışma durumu, eğitim düzeyi ve cinsiyet değişkenleri, ölçeğin genel ve alt boyut puanlarını etkilemiş ve istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). İlaç Tedavisine Bağlılık/ Uyum Öz-etkililik ölçeği puan ortalaması 37.30± 6.34 (min: 13, max: 52) ile ortanın biraz üstü seviyelerde bulunmuştur. İlaç Tedavisine Bağlılık/ Uyum Öz-etkililik ölçeğinden alınan puan ile katılımcıların sadece eğitim düzeyi arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Hipertansiyon hastalarının İlaç Tedavisine Bağlılık/ Uyum Öz-etkililik ölçeği ile Hipertansiyon Bilgi Düzeyi ölçeği genel ve tanım alt boyutu puanları arasında istatistiksel açıdan düşük düzeyde pozitif, doğrusal anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak araştırmaya katılanların ortalamanın üzerinde hipertansiyon bilgi düzeyi ve ilaç uyumu, öz-etkililik ölçek puanlarına sahip oldukları; yaş, ailede hipertansiyon varlığı, çalışma durumu, eğitim düzeyi ve cinsiyet değişkenlerinin ölçek puanlarında fark oluşturduğu belirlenmiştir. Hipertansiyon hakkında bilgili olanların tedaviye uyumunun daha yüksek olduğu görülmüştür. Toplumda hipertansiyon farkındalığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının erken yaşlardan itibaren geliştirilmesi, hipertansiyona uygun yaşam biçimi davranışlarına uyumsuzluğun nedenlerinin belirlenmesi ve ilaç kullanımı ile birlikte hipertansiyona uygun yaşam tarzı değişikliklerine uyumu artırmak için farklı eğitim düzeylerine, cinsiyet ve yaşa göre yapılandırılmış eğitim programları önerilir.