Sosyal Medyada Sağlık İletişimi: Doktor Paylaşımları ve Etik Üzerine Instagram’da Bir İnceleme

Abstract

Nowadays, with the development of technology, social media have begun to take place in every area of our lives. Thanks to this advanced technology, especially through social media channels, it has become possible to reach large masses. It has become a desire to reach large masses for health communication as well as other sectors. In this context, health posts have started to shared via Instagram. Ethical problems are observed with the increase of doctors who use Instagram accounts. The main purpose of this study is to determine how doctors use social media, to investigate what are the contents of their posts. Health-content posts were examined within the framework of ethics. In the study, twelve doctor accounts from 4 different branches with a high number of followers which containing health posts were examined between November 2019 and December 2019. 600 posts were analyzed by qualitative research technique which is widely and generally accepted in social sciences. The data obtained as a result of the research were analyzed with the SPSS 24 program, the doctor branches and the sharing contents were tested at 99% confidence level, and chi-square analysis was performed for variables. Posts in the study were examined as patient privacy, lack of security of personal data, ad content, and comment content categories. According to the results of the study, It was concluded that the doctors used social media intensively and interacted with the followers. Keywords: Health Communication, Doctor, Ethics, Social Media, Instagram, Public Health

ÖZ: Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle beraber sosyal medya, hayatımızın her alanında yer almaya başlamıştır. Gelişen bu teknoloji sayesinde özellikle de sosyal medya kanalları aracılığıyla geniş kitlelere ulaşabilmek mümkün hale gelmiştir. Geniş kitlelere ulaşabilme isteği her alanda olduğu gibi sağlık iletişimi alanında da olmuştur. Bu bağlamda, Instagram platformu aracılığıyla, sağlık paylaşımları yapılmaya başlanmıştır. Türkiye’de Instagram kullanan doktor hesaplarının artmasıyla beraber etik sorunlar da görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, yeniliklerin yayılması teorisini temel alarak sağlık iletişimi çerçevesinde doktorların sosyal medyayı nasıl kullandıklarını saptamak, paylaşım içeriklerinin neler olduğunu araştırmaktır. Çalışmada sağlık içerikli paylaşımlar etik çerçevede incelenmiştir. Instagram’da takipçi sayısı yüksek, sağlık paylaşımları içeren 4 ayrı branştan on iki doktor hesabı Kasım 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında -600 paylaşım- sosyal bilimlerde yaygın olarak kullanılan ve genel kabul görmüş nicel araştırma tekniği olan içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiş, doktor branşları ve paylaşım içerikleri %99 güven düzeyinde test edilip değişkenler için ki-kare analizi kullanılmıştır. Çalışmadaki paylaşımlar, hasta mahremiyeti, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanmaması, reklam içeriği ve yorum içeriği kategorileri olarak incelenmiştir. Hesapların genel bilgileri cinsiyet, paylaşım sayısı, uzmanlık alanı gibi genel bilgilerde araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre doktorların sosyal medyayı oldukça yoğun kullandıkları ve takipçiler ile etkileşim içerisinde oldukları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık İletişimi, Doktor, Etik, Sosyal Medya, Instagram, Halk Sağlığı