KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HUKUKUNDA SOYADININ KAZANILMASI VE DEĞİŞTİRİLME

Abstract

Soyadı, kişinin bir aileye bağlılığını belirleyen, bir aileye bağlı bireylerin diğer ailelerdeki bireylerden ayırt edilmesini sağlayan ve böy- lelikle sosyal düzenin korunmasında önemli rol oynayan bir unsurdur. Çalışmada kısaca soyadı kavramı ve soyadının hukuki niteliği ele alındık- tan sonra, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Hukukunda soyadının tarihi gelişimine değinilmiştir. KKTC Hukukunda soyadının kazanılması ve değiştirilmesi, 1974 tarihinde Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi dönemin- de yürürlüğe giren ve KKTC Anayasası geçici madde 4 gereğince KKTC Hukukunda uygulanacak mevzuat arasında gösterilen 16/1974 sayılı Türk Cemaatı Soyadı Kuralı Yasası’nda (TCSKY) düzenlenmiştir. KKTC Hukukunda soybağı yoluyla, evlenme yoluyla, idari kararla ve seçme yoluyla soyadının kazanılması mümkündür. Eşlerin soyadı ve evlilik bir- liği içerisinde doğan çocukların soyadı, 1/1998 sayılı “Aile (Evlenme ve Boşanma) Yasası”nda hükme bağlanmıştır. Evlilik birliği içerisinde do- ğan çocuğun soyadının belirlenmesine ilişkin Aile Yasası hükümlerinin incelenmesinin ardından, evlilik birliği dışında doğan çocukların soyadı- nın belirlenmesi ile ilgili düzenlemeler içeren ve 26 Kasım 2021 tarihinde yürürlüğe giren 22/2021 sayılı “Evlilik Dışında Doğan Çocuklar Yasası” hükümleri Türk Hukuku ve Uluslararası belgelerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca çalışmada, 34/2015 sayılı ve 5/2019 sayılı Değişiklik Yasaları ile Aile Yasası’nda yapılan değişiklikler ile birlikte evlenmenin ve evliliğin sona ermesinin eşlerin soyadına etkisine de yer verilmiştir. Bunların yanı sıra evlâtlığın soyadının belirlenmesi, idari karar yoluyla soyadının belirlenmesi ve seçme yoluyla soyadının belirlenmesi konula- rına değinilmiştir. Son olarak KKTC Hukukunda soyadının değiştirilmesi ile ilgili hükümler yargı kararlarına da yer verilerek ele alınmıştır.