Devlet okullarında stratejik planlama ve yönetim:KKTC örneği

Abstract

Problem Durumu (İfadesi): Avrupa Birliği normlarına uyum çalışmalarının K.K.T.C.'de ana gündemi oluşturduğu bu dönemde, eğitim kurumlarımızda da Avrupa Birliğine uyum çalışmaları yapmak gerekmektedir. Bu amaçla, eğitim kurumlarımızda stratejik planlama yaklaşımını kullanarak mevcut durumun tespiti (güçlü yanlar, geliştirilmesi gereken yanlar, fırsatlar, tehditler), misyon, vizyon ve vizyona ulaşmak için yapılması gerekenleri tespit edebilmek için, atölye çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalarda okullarda kalite kültürünün geliştirilmesi, katılımcı ve iyileştirme stratejilerinin çalışanların motivasyon ve mutluluğu yanında kaynakların verimli ve etkili kullanımına da katkı yapması hedeflenmiştir. Araştırmanın Amacı: Çalışmanın amacı, tüm okulların vizyon ve misyon geliştirmelerine model oluşturmak, kurumsal değerlendirme yapabilmelerine yardımcı olmaktır. Bunun yanı sıra, okul çalışanları arasında değişim ve gelişim için işbirliği anlayışını geliştirmek araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Araştırmanın Yöntemi: Araştırma, nitel araştırma desenine dayandırılmıştır. Eylem araştırmasına bağlı durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında iki ilkokul, iki ortaokul ve birisi meslek lisesi olmak üzere iki lisede uygulama yapılmıştır. Araştırmada, eğitim seminerleri, grup mülakatları ve gözlem raporları veri toplama yöntemleri olarak kullanılmıştır. Toplanan veriler, çeşitlemeye bağlı değerlendirilmiş ve veri analizinde betimsel analizden yararlanılmıştır.Araştırmanın Bulguları: Okul müdürleri ile tek tek görüşülerek projenin amacı ve beklenen yararları konusunda bilgi verilmiş ve böyle bir çalışmanın okullarında gerçekleştirilmesi için öğretmenlerinin bilgilendirilmesi ve tüm çalışanların onayının alınması istenmiş ve bu onaylar alındıktan sonra çalışmalar başlatılmıştır. İlgili okul yönetici ve öğretmenlerinin onayı alındıktan sonra proje yürürlüğe konmuş ve proje kapsamındaki okul, müdür, öğretmen ve yöneticileri ile yapılan ilk toplantılarda ön test uygulaması yapılarak stratejik planlamanın ne olduğu, stratejik planlamanın eğitim kurumlarındaki önemi, stratejik yönetim süreci (okulumuzun güçlendirilmeye gereksinim duyulan yönler, sahip olduğu fırsat ve tehditler) konusunda tespitler yapılmıştır. Bu tespitler ışığında okul yönetici, öğretmen ve çalışanlarına hazırlanan stratejik planlama eğitim materyalleri doğrultusunda projenin amacı ve projenin kapsamına ilişkin eğitim seminerleri gerçekleştirilmiştir. Eğitim seminerleri tamamlandıktan sonra okul yönetici, çalışan ve öğretmenlerinin katılımı ile gerçekleştirilen atölye çalışmalarında proje kapsamındaki okulların güçlü yanları, geliştirilmesi gereken yanları, fırsatlar, tehditler, misyon ve vizyonlarına ulaşmak için yapılması gerekenler beyin fırtınası yöntemi ile tespit edilmiş ve bu çalışmaların sonuçları okul idarelerine sunulmuştur. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Stratejik yönetim döngüsü, basit bir şekilde ifade edilirse; neredeyiz sorusu ile başlanmakta, nereye gitmek istendiği belirlenmekte, bugünden arzu edilen geleceğe hangi yolla veya nasıl gidileceği ortaya konulmakta ve son aşamada başarı ölçülmektedir. Eğitim kurumlarının mali ve idari sorunları dikkate alındığında eğitim kurumlarının idarelerinin faaliyetlerini planlı bir şekilde yerine getirmeleri giderek önem kazanmaktadır. Eğitim kurumlarında, kaynaklan stratejik önceliklere göre dağıtmak, kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını izlemek, bunun üzerine kurulu hesap verme sorumluluğu geliştirmek, planlı hizmet sunmak ve politika geliştirmek amacıyla stratejik planlama bir araç olarak benimsenmelidir. Stratejik planlama, kuruluşun bulunduğu nokta ile ulaşmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu tarif eder, kuruluşun amaçlarını, hedeflerini ve bunlara ulaşmayı mümkün kılacak yöntemlerin belirlenmesine, kuruluş bütçesinin stratejik planda ortaya konulan amaç ve hedefleri ifade edecek şekilde hazırlanmasına, kaynak tahsisinin önceliklere dayandırılmasına ve hesap verme sorumluluğuna rehberlik eder. Aynı zamanda, uzun vadeli ve geleceğe dönük bir bakış açısı taşır. Stratejik planlama, farklı görevlere ve donanımlara sahip bir çok kişiyi bir araya getiren, kuruluş genelinde sahiplenmeyi gerektiren, zaman alıcı süreçtir. Stratejik planlama çalışmalarının başarısı büyük ölçüde plan öncesi hazırlıkların yeterli düzeyde yapılmasına bağlıdır. Bu araştırma, stratejik yönetim döngüsünün eğitim kurumlarında uygulamasını ve sonuçlarını ele almakla bir model oluşturmaktadır. Bu çalışma sonucunda, katılımcılarla yapılan değerlendirmelerde, çalışanların motivasyon ve katılımcılığı, çalışanların memnuniyeti, paydaşlar arasında iletişim, günlük çalışma ve sorunların üzerine çıkıp geleceği doğru okumak ve planlamak, okulların performansı ve ortak kurum kültürünü artırmak konularında olumlu etkilerin görüldüğü tespit edilmiştir. Çalışmanın sürekliliği bakımından sonuçların uygulanması, sürekli izlenmesi ve değerlendirilmesi, performans kriterleri oluşturulması büyük önem taşımaktadır.