Özelleştirmenin Çalışanların Refahı Üzerindeki Etkisi: Kıbrıs Türk Hava Yolları Örneği

Abstract

Çalışma Kuzey Kıbrıs’ta özelleştirmenin istihdam ve çalışanların refahı üzerindeki etkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Örnek vaka olarak 2010 yılında özelleştirme kapsamında tasfiye edilen ulusal havayolu şirketi Kıbrıs Türk Hava Yolları (KTHY) örneği kullanılmıştır. Analiz sonucuna göre özelleştirme istihdam üzerinde olumsuz bir etki yapmamıştır. Tasfiye sonrası iş kaybına uğrayan KTHY personeli kamuda yeniden istihdam edilmişlerdir. Refah kaybının ölçümü özelleştirme öncesi ve sonrası ücret fonksiyonları tespit edilerek analiz edilmiştir. Çalışma bulguları, çalışanların önemli oranda (ortalama %50) aylık kazanç kaybına uğradıklarını göstermektedir. Kaybın büyüklüğü, eğitim düzeyi, hizmet yılları, yapılan işin niteliği, işteki pozisyona ve cinsiyete göre farklılık göstermektedir. Genelde daha yüksek eğitim düzeyine sahip olanlar daha az kayba uğramışlardır. Eğitim düzeyi daha düşük, hizmet yılları daha yüksek ve eski işlerinde sektöre özel beceri gerektiren işlerde çalışanlar daha yüksek kayba uğramışlardır. Eğitim düzeyleri erkeklere oranlara daha yüksek,hizmet yılları daha düşük ve sektöre özel beceri gerektiren işlerde daha az oranda yer alan kadınlar daha az kayba uğramışlardır. Analizler ayrıca yeniden istihdam sürecinin uzunluğuna ve istihdam edilme yöntemine bağlı olarak kaybın büyüdüğünü göstermektedir.