Anne Babaların Cinsiyet Sosyalleştirme Davranışlarının Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi

Abstract

In this research the gender socialization behaviours of the parents of 2-8 years olds are investigated. The sample of the research consists of 223 mothers and 79 fathers who live in Northern Cyprus. The demographic information of the participants is collected by a demographic information form. In order to investigate the parents’ behaviours in the process of gender socialization of their children, Blakemore and Hill (2008)’s The Child Gender Socialization Scale is used. Since there were no Turkish versions of the scale, the adaptation of the scale is carried out for the research. There are five variables of the scale; parentral roles of mother/father, education status, marital status, the age and the gender of the child. It is found in the research that the gender socialization behaviours of the mothers and fathers do not statistically change according to the gender of the parent. When investigated from the aspect of the gender of the children, there is a relationship found between the gender socialization behaviour of the parents and the gender of the children. According to this relationship, parents who have daughters socialize their children’s gender more than the parents who have sons. When investigated the relationship between the marital status of the parents and the gender socialization behaviours, there is no statistically meaningful difference found. Yet, when the gender socialization behaviours of the parents are taken into account from the aspect of education status of the parents, interestingly, the parents who are at the bachelor’s level or above (master degree or doctorate) socialize their children’s gender more than the parents who are at the pre-bachelor’s level. According to findings, the parents whose children are 3-57 months old socialize gender more than the others. Keywords: Gender socialization, early childhood, parenting.

ÖZ: Araştırmada, 2-8 yaş aralığında çocuğu olan anne ve babaların cinsiyet sosyalleştirme davranışları incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Kuzey Kıbrıs’ın, Lefkoşa ve Gazimağusa ilçelerinde ikamet eden 223 anne ve 79 babadan oluşmaktadır. Örneklem, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Katılımcıların demografik bilgileri, demografik bilgi formu ile elde edilmiştir. Anne ve babaların, çocuklarının cinsiyet sosyalleştirme sürecindeki davranışlarını belirlemek için ise Blakemore ve Hill (2008)’e ait olan Çocuklarda Cinsiyet Sosyalleştirme Ölçeği (The Child Gender Socialization Scale) kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe versiyonu bulunmadığından, araştırma kapsamında ölçeğin uyarlama çalışması da gerçekleştirilmiştir. Ölçek, uyarlama aşamasında Türkçe ve İngilizce dillerinin her ikisinde de yetkin üç dil uzmanı tarafından çeviri ve geri çeviri aşamalarından geçirilmiştir. Form üç toplumsal cinsiyet çalışmaları uzmanının görüşüne sunularak son halini almıştır. Ölçek, kız ve erkek çocuk sahibi anne babalar için farklılaşmaktadır. Araştırmada anne babaların cinsiyet sosyalleştirme davranışları, anne ve babanın anne veya baba olma durumu, eğitim durumu ve medeni durumu; çocuğun yaşı ve cinsiyeti olmak üzere beş değişkene göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda anne babaların, cinsiyet sosyalleştirme davranışlarının anne ya da baba olma durumuna göre istatiksel olarak bir değişiklik göstermediği tespit edilmiştir. Çocuğun cinsiyeti açısından incelendiğinde, anne ve babaların cinsiyet sosyalleştirme davranışları ile çocuklarının cinsiyeti arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu ilişki, kız çocuğu olan anne ve babaların, erkek çocuk sahibi anne ve babalara oranla daha fazla cinsiyet sosyalleştirme uyguladığı yönündedir. Anne ve babanın medeni durumu ile cinsiyet sosyalleştirme davranışları incelendiğinde ise istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ancak anne ve babanın eğitim durumuna göre cinsiyet sosyalleştirme davranışları ele alındığında, lisans ve üzeri (yüksek lisans, doktora) eğitim durumundaki anne ve babaların, lisans öncesi eğitim durumunda olanlara oranla daha fazla cinsiyet sosyalleştirme uyguladığı, literatürün aksine şaşırtıcı bir bulgu olmuştur. Aynı zamanda bulgulara göre, 3-57 ay arası çocuğu olan anne ve babalar, 58-103 ay arası çocuğu olan anne babalara oranla daha fazla cinsiyet sosyalleştirme uygulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Cinsiyet sosyalleştirme, erken çocukluk dönemi, ana-babalık.