Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi’nin Postmenopozal Osteoporozlu Kadınlarda Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik

Abstract

Bu çalışma, Rodrigues ve ark. tarafından geliştirilen Personalized Exercise Questionnaire’nin Türkçe formu olan Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi’nin geçerlilik ve güvenilirliğinin belirlenmesi amacı ile yapıldı. Çalışmaya, postmenopozal osteoporozlu, 45-75 yaş arası gönüllü 190 kadın dâhil edildi. Katılımcılara, Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Sosyodemografik Form, Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği uygulandı. Orijinal çalışmaya bağlı kalınarak “Destek Ağım”, “Egzersize Erişimim”, “Egzersiz Hedeflerim” ve “ Geri Bildirimim ve Takibim” boyutları analize dâhil edilirken “Egzersiz Tercihlerim” ve “Egzersiz Engellerim” boyutları analize dâhil edilmedi. Analize uygunluğun değerlendirilmesi için Kaiser-Meyer-Olkin İndeksi (0,693, 0,767, 0,802, 0,736) ve Barlett Küresellik Testi (p<0,001) uygulandı ve anket analize uygun bulundu. Geçerliliği değerlendirmek için anketin dil geçerliliğine, içerik geçerliliğine, yapı geçerliliğine ve ölçüte dayalı geçerliliğine bakıldı. Yapı geçerliliği için Madde Güçlük İndeksi, Madde Ayırt Edicilik İndeksi, %27 Alt-Üst Grup Ayırt Analizi ve Açıklayıcı Faktör Analizi uygulandı. Ölçüte dayalı geçerlilik için ise Osteoporoz Farkındalık Ölçeği kullanıldı. Güvenilirlik için iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliğine bakıldı. İç tutarlılık için Cronbach alpha ve Kuder Richardson 20 katsayıları kullanıldı ve test-tekrar test güvenilirliği için 95 kişiye 1 hafta arayla ikinci uygulama yapıldı. Tüm boyutlar, madde güçlük indeksine (0,83, 0,63, 0,80, 0,50) göre kabul edilebilir güçlükteydi. Madde ayırt edicilik indeksine göre ayırt edicilik özelliklerinin olduğu (0,33, 0,73, 0,54, 0,62) bulundu. %27 alt-üst grup analizine göre ayırt ediciliklerinin olduğu ispatlandı. Açıklayıcı faktör analizine göre yapı geçerliliklerinin olduğu (0,881, 0,768, 0,790, 0,932) görüldü. “Destek Ağım” (0,346, p<0,05) ve “Egzersize Erişimim” (0,274, p<0,05) boyutlarının ölçüte dayalı geçerliliklerinin düşük olduğu, “Egzersiz Hedeflerim” (0,016, p>0,05) ve “Geri Bildirimim ve Takibim” (0,156, p>0,05) boyutlarının ölçüte dayalı geçerliliklerinin olmadığı görüldü. Cronbach alpha (0,855, 0,856, 0,871, 0,925) ve Kuder Richardson 20 güvenilirlik katsayıları (0,841, 0,838, 0,826, 0,849) incelendiğinde iç tutarlılık güvenilirliğinin yüksek düzeyde olduğu görüldü. 1 hafta arayla uygulanan anketler sonucu elde edilen veriler ilk uygulamada elde edilen verilerle kıyaslandığında tutarlıydı (0,888, 0,892, 0,936, 0,966). Böylelikle test-tekrar test güvenilirliği sağlandı. Türkçe diline çevirisi sonucu Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi, Türk dilinde geçerli ve güvenilir bulundu. Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Türkçe Uyarlama, Geçerlilik, Güvenilirlik, Osteoporoz.This study was conducted with the aim of determining the validity and reliability of the Turkish version of the Personalized Exercise Questionnaire, which was developed by Rodrigues et al. A total of 190 female volunteers aged between 45 and 75 with postmenopausal osteoporosis were included in the study. The participants were administered the Informed Consent Form, Sociodemographic Form, Personalized Exercise Questionnaire and Osteoporosis Awareness Scale. Staying consistent with the original study, the dimensions "Support Network," "Exercise Access," "Exercise Goals," and "Feedback and Monitoring" were included in the analysis, while the dimensions "Exercise Preferences" and "Exercise Barriers" were excluded. To assess the suitability for analysis, the Kaiser-Meyer-Olkin index (0,693, 0,767, 0,802, 0,736) and the Bartlett Sphericity Test (p<0,001) were applied, confirming the adequacy of the questionnaire for analysis. The validity of the questionnaire was evaluated through language validity, content validity, construct validity, and criterion-related validity. For construct validity, Item Difficulty Index, Item Discrimination Index, 27% Upper-Lower Group Discrimination Analysis, and Exploratory Factor Analysis were employed. Criterion-related validity was assessed using the Osteoporosis Awareness Scale. Reliability was examined through internal consistency and test-retest reliability. Cronbach's alpha and Kuder Richardson 20 coefficients were used for internal consistency, and for test-retest reliability, a second application was conducted on 95 individuals after a one-week interval. All dimensions were found to have acceptable difficulty levels according to the item difficulty index (0,83, 0,63, 0,80, 0,50). Based on the item discrimination index, discriminative properties were identified (0,33, 0,73, 0,54, 0.62). The discriminative nature was established through the 27% upper-lower group analysis. Construct validity was evident through Exploratory Factor Analysis (0,881, 0,768, 0,790, 0,932). It was observed that the dimensions "Support Network" (0,346, p<0,05) and "Exercise Access" (0,274, p<0,05) had low criterion-related validity, while the dimensions "Exercise Goals" (0,016, p>0,05) and "Feedback and Monitoring" (0,156, p>0,05) lacked criterion-related validity. Upon examination of Cronbach's alpha (0,855, 0,856, 0,871, 0,925) and Kuder Richardson 20 reliability coefficients (0,841, 0,838, 0,826, 0,849), it was evident that internal consistency reliability was at a high level. The data obtained from the survey administered at a one-week interval were consistent with the data from the initial application (0,888, 0,892, 0,936, 0,966), thereby establishing testretest reliability. As a result of its translation into Turkish, the Personalized Exercise Questionnaire was found to be valid and reliable in the Turkish language. Keywords: Exercise, Turkish Adaptation, Validity, Reliability, Osteoporosis.