Menopoz Dönemindeki Kadınların Beslenme Durumu, Yaşam ve Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi

Abstract

ÖZ: Bu çalışmada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Gazimağusa ilçesinde yaşayan menopoz dönemindeki kadınların beslenme durumu, yaşam ve uyku kalitesi değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Gazimağusa ilçesinde yaşayan 183 menopoza girmiş kadın dahil edilmiştir. Çalışmada yüz yüze görüşme ve anket teknikleri kullanılarak veri toplanmıştır. Uygulanan anket formunda kadınların genel bilgileri, menopozal durumları, beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgileri, antropometrik ölçümleri ve geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kayıtları sorgulanmıştır. Ayrıca adınların uyku kalitelerini saptamak için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve yaşam kalitelerini belirlemek için Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 24.0 programı kullanılmıştır. Kadınların yaş ortalamasının 56,08 ±5,73 yıl olduğu, %54,10’inde tanısı konmuş kronik bir hastalık olduğu, %48,09’unun kilolu ve %21,31’inin obez olduğu ve %84,70’inin menopoza doğal yolla girdiği saptanmıştır. Kadınların PUKİ puan ortalaması 7,33±2,95 olarak saptanmış ve %69,95’inin kötü uyku kalitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Kadınların eğitim durumları ile PUKİ puanları arasında ve günlük karbonhidrat, yağ, C vitamini ve D vitamini alımları ile PUKİ puanları arasında anlamlı korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0.05). Kadınların MÖYKÖ genel puan ortalaması 3,45±1,19 olarak saptanırken, vazomotor, psikososyal ve fiziksel alt boyut puan ortalamaları ile eğitim durumu arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Kadınların yaşı ile MÖYKÖ genelinden ve ölçeğin vazomotor alt boyutundan aldıkları puanlar arasında istatiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyonlar bulunmuştur (p<0,05). Bunun sonucunda kadınların yaşı arttıkça vasomotor şikayetleri azalmakta, yaşam kalitesi iyileşmektedir. Çalışmaya dahil olan kadınların MÖYKÖ-fiziksel puanları ile vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi ve bel/boy oranı arasında anlamlı ve pozitif yönlü korelasyonlar olduğu görülmüştür (p<0,05). Bu sonuca göre, kadınların vücut ağırlıkları, BKİ’leri, bel çevresi ve bel/boy oranları arttıkça fiziksel şikayetleri artmaktadır. Yapılan araştırmanın sonucna göre, Gazimağusa’da ikamet eden, menopoz dönemindeki kadınların bir çoğunun uyku kalitelerinin kötü olduğu, ancak yaşam kalitelerinin ortalama olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Menopoz, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Beslenme