Multipl Skleroz Hastalığında Beslenme ve Beslenme Sorunları: Geleneksel Derleme

Abstract

Multipl skleroz (MS), santral sinir sistemini etkileyen kronik otoimmün ve geri dönüşümsüz bir hastalıktır. Dünya çapında yaklaşık 20,3 milyon insanın MS hastası olduğu saptanmıştır. MS, genellikle genç erişkin bireylerde (20-50 yaş) ortaya çıkmakla beraber, kadınlarda görülme insidansı daha yüksektir. Etiyogenezi ve patogenezi karmaşık ve kanıtlanmamıştır. Ancak MS hastalığının patogenezinde beslenmenin oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. MS ve inflamatuar hastalıklarda diyet antioksidan kapasitesinin önemli olmasının nedeni; oksidatif stresin, inflamatuar sürecin en önemli bileşenlerinden biri olduğu ve miyelinin degradasyonuna ve aksonal hasara yol açtığı gözlemine dayanmaktadır. Sağlıklı beslenme müdahalesinin; hastaların mental ve fiziksel hasarını azalttığı, yaşam kalitesini artırdığı, oksidatif stresi azalttığı ve antioksidan enzim sekresyonunu artırıcı etkisi olduğu düşünülmektedir. Multifaktöriyel olan bu hastalıkta, lezyon yeri, relaps şiddeti, başlama yaşı ve şekline göre çeşitli bulgular görülmektedir. Görülen bulgular, hastaların yaşam kalitesini, beslenmesini ve fiziksel aktivite düzeylerini olumsuz yönde etkilemektedir. Hastalığa bağlı görülen bazı bulgular (disfaji, konstipasyon, obezite, kaşeksi, vitamin- mineral yetersizliği, diyare, besin alerjisi, osteoporoz, ilaç-besin etkiletişimi) beslenme durumunu olumsuz yönde etkileyerek besin ögesi yetersizliğine sebep olabilmektedir. Beslenme durumunu etkileyen ve etiyolojisinden gelen faktörlerle beraber hastanın optimal beslenmesinin sağlanması oldukça önemlidir. Bu derlemenin amacı, MS hastalığının klinik bulgularını incelemek, hastalığa yönelik bazı besin ögelerinin etkilerini analiz etmek ve hastalığa bağlı olarak görülen beslenme sorunlarına öneri sunmaktır.