Yaşlı Bireye Bakım Veren Aile Üyelerinin Bakım Yükü ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

This study has been carried out as a descriptive research in order to examine the burden of care and the influencing factors of the elderly caregivers. The subject of the study was elderly 242 people who are aged 60 and older that getting care from the elderly care team of the Yenierenköy Health Center. All subjects were included in the study voluntarily. In order to collecting data 'Introductory Information Form' and 'Zarit's Burden Interview' were used. The caregiving family members who participate in the study of 32.2% were between the ages of 31-40, 69.8% were women, 79.8% were married, 83.5% had children and 81.0% had a small family. It was determined that 30.2% of participants were high school students, 57.9% of participants were unemployed and 60.7% of participant's income did not meet their expenses. 28.2% of the elderly caring family members who were included in the had a chronic illness diagnosed by the doctor, 32.4% of the caregivers with chronic disease had hypertension, 31.0% of the participants had hypercholesterolemia and 16.9% of the participant had diabetics. 52.5% of the caregiving family members participated in the study were children of the elderly person, 58.3% of them gave care for 6 years and over, 48.8% of the family members lived with the elderly person and 59.1% was found to be another individual who was obliged to look after. It was determined that the caregiving family members had an average of 36.92 ± 17.33 points on the care load scale. It has been observed from the caregiver burden scale of the caregiver; family members have an effect on the average of caregiver scores of the caregiver family members' age, income status, child ownership status and chronic disease presence. It is suggested that future studies to determine the burden of elderly caregivers should be made in accordance with qualitative research design.

ÖZ: Bu çalışma; yaşlı bireye bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcıolarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Yenierenköy Sağlık Merkezi’ne bağlı yaşlı bakım ekibi tarafından hizmet götürülen 60 yaş ve üzeri 270 yaşlıya evde bakım veren birey, örneklemini ise araştırmaya gönüllü katılan 242 bakım veren oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak ‘Tanıtıcı Bilgi Formu’’ ve ‘Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği’ kullanılmıştır. Çalışmaya katılan bakım veren aile üyelerinin %32,2’sinin 31-40 yaş arası, %69,8’sinin kadın, %79.8’inin evli, %83,5’inin çocuk sahibi %81,0’inin çekirdek aileye, sahip olduğu görülmüştür. Bakım veren aile üyelerinin, %30,2’inin lise mezunu olduğu, %57,9’unun çalışmadığı ve %60,7’sinin gelirlerinin giderlerini karşılamadığı saptanmıştır. Araştırma kapsamına alınan yaşlıya bakım veren aile üyelerinin %28,2’sinin kronik bir hastalığının olduğu, kronik hastalığı olan bakım veren aile üyelerinin %32,4’ünün hipertansiyon, %31,0’inin kolestrol ve %16,9’unun diyabet hastası olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan bakım veren aile üyelerinin %52,5’inin yaşlı bireyin çocuğu olduğu, %58,3’ünün 6 yıl ve üzeri süredir yaşlıya bakım verdiği, %48,8’inin bakım verdikleri yaşlıyla birlikte yaşadığı ve %59,1’inin bakmakla yükümlü olduğu başka bir birey olduğu saptanmıştır. Bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü ölçeğinden ortalama 36,92±17,33 puan aldıkları saptanmıştır. Bakım verenlerin yaş, gelir durumu, çocuk sahibi olma durumu ve kronik hastalığı varlığının bakım yükü puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Yaşlı bireye bakım verenlerin yaşadığı yükü belirlemeye yönelik yapılacak gelecek çalışmaların nitel araştırma tasarımına uygun olarak yapılması önerilmektedir.