İlkokul Öğretmenlerinin Denetmenlere Yönelik Yeterlik Algıları ve Tutumlarının İncelenmesi

Abstract

ÖZ: Bu araştırmada öğretmenlerin yeterlikleri açısından denetmenlerin rehberlik görevlerini gerçekleştirme düzeyi ve öğretmenlerin denetmenlere yönelik tutumları incelenmiştir. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini 2016-2017 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilkokullarında görev yapan 1173 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 398 ilkokul öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma veri toplama araçları olarak Sünbül ve İnandı (2005) tarafından geliştirilen “Denetmenlere Yönelik Tutum Ölçeği” ile Sabancı ve Şahin (2007) tarafından geliştirilen “Öğretmenlik Yeterlik Alanları Açısından Denetmenlerin Rehberlik Görevlerini Gerçekleştirme Düzeyleri” ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlere ait kişisel bilgiler toplanmıştır. Kişisel bilgiler; cinsiyet, çalışma süresi, öğrenim durumu ve okuldaki görevi kapsamaktadır. Veriler “SPSS for Windows” programı kullanılarak “Person Momentler Çarpım Korelasyonu” ve “Kruskal Wallis” teknikleri ile “Mann-Whitney U” testi ile analiz edilmiştir. Bulgulara göre, öğretmenlerin denetmenlere yönelik tutumları ve öğretmenlere göre kendilerinin yeterlikleri açısından denetmenlerin rehberlik görevlerini gerçekleştirme düzeyleri “kararsızım” olarak bulunmuştur. Bu sonuca göre, öğretmenlerin denetmenlerin kendi yeterlikleri açısından rehberlik görevlerini yetersiz buldukları ve yapılan denetimden memnun olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin denetmenlere yönelik tutumları ile denetmenlerin öğretmen yeterlikleri açısından rehberlik görevlerini gerçekleştirme düzeyleri arasında korelasyonun olduğu görülmüştür. Buna göre öğretmenlerin denetmenlerin rehberlik görevini gerçekleştirme düzeyine ilişkin algıları ile denetmene yönelik tutumları arasında bağlantı bulunmaktadır. Başka bir ifade ile öğretmenlerin denetmenlerin rehberlik görevleri konusundaki olumsuz düşünceleri denetmen tutumuna da bir miktar yansımıştır. Öğretmenlerin denetmenlere yönelik tutumları ve öğretmenlerin yeterlikleri açısından denetmenlerin rehberlik görevlerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin görüşleri cinsiyet, öğrenim durumu ve branş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Mesleki kıdem ve ilçe değişkenlerinde ise anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Öğretmenler kendilerinin kişisel ve mesleki yeterlikleri açısından denetmenlerin rehberlik hizmetlerini yeterli bulmadıklarından, denetmenlerin rehberlik hizmetlerine daha çok ağırlık vermeleri gerekmektedir. Ayrıca, denetmenler rehberlik görevlerini yaparken öğretmenin gelişimini sağlamak için öğretmen yeterlik alanlarına hakim olmalıdırlar. Anahtar Kelimeler: Denetmen, rehberlik, tutum, öğretmen yeterlikleriThe purpose of this correlational survey research is to explore the level of inspectors in term of conducting guidance tasks and the level of teachers’ attitudes towards inspectors. The subjects of this study include 1173 teachers working at various primary schools in Turkish Repuclic of Northern Cyprus (TRNC) within 2016-2017 academic year. The sampling, 398 primary school teachers, was designated by using the strategy of stratified random sampling. Two questionnares; “The Attitude Scale For Inspectors” developed by Sünbül and İnandı (2005) and “The Level Inspectors Performed Guidance in Relation to Teachers’ Level of Competence” developed by Sabacı and Şahin (2007) were used to collect data. The participants were also asked about their gender, work hours, level of education and their duty in school. IBM SPSS Statistics 22.0 programme, techniques such as “Pearson’s ProductMoment Coefficient”, the “Kruskal Wallis” and the “Whitney U” test had been used for analyses of the data. According to the Likert Scale, the results have shown that teachers’ attitudes towards inspectors and inspectors’ level of conducting guidance tasks were as “neither sure nor not sure”. These results, demonstrated that teachers are unsatisfied with the level of guidance which they receive from inspectors based on their performance and the inspection itself. This also shows that there is a correlation between teachers attitudes towards inspectors and inspectors’ level of guidance provided to teachers in relation to the teachers’ competence. Therefore, there is relationship between teachers’ perceptions of inspectors’, level of guidance provided to teachers and the attitude they have towards the inspectors. In other words, teachers’ attitudes towards inspectors are influenced by negative perceptions about the guidance provided by the inspectors’. Research shows that gender, level of education and their study fields did not influence the attitudes towards inspectors and the level in which inspectors guide teachers related to teacher competence. However, the research results showed significant differences related to seniority and district. All the findings have interpreted and recommendations have been made. Keywords: Inspector, guidance, attitude, teacher competence