Aydaki Adam Tanpınar Romanı Üzerine Bir İnceleme

Abstract

ÖZ: Bu çalışmada “Büyülü Gerçekçilik” akımının Türk edebiyatındaki temsilcilerinden biri olan Nazlı Eray’ın Aydaki Adam Tanpınar romanı incelenmiştir. Nazlı Eray bu romanı yazarken İnci Enginün ve Zeynep Kerman’ın ortak olarak hazırladığı Günlüklerin Işığında Tanpınar’la Baş Başa kitabını kaynak kitap olarak kullanmıştır. Çalışmanın esas amacı Nazlı Eray’ın bu romanda adı geçen edebî şahsiyetleri hangi yönleriyle ele aldığını görmektir. Nazlı Eray bu romanı yazarken Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Aydaki Kadın romanına gönderme yapmıştır. Aydaki Kadın romanında odak noktası olan kişi Leylâ’dır. Tanpınar romanda Leylâ’nın herkesten çok uzakta, çok ayrı bir diyarda örneğin Ay’da yaşar gibi göründüğünü belirterek karakterin uzaklığına vurgu yapar. Nazlı Eray da Tanpınar’ın sanatta devrini aşan taraflarıyla yalnızlığına dikkat çekmek ister ve bu nedenle romanına Aydaki Adam Tanpınar adını verir. Çalışmanın birinci bölümünde Nazlı Eray’ın hayatı ve edebî kişiliği hakkında, daha sonra da edebî türlerden olan büyülü gerçekçilik ve fantastik türler hakkında bilgi verilerek romanın kısa bir özeti eklenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde romandaki kişiler fiziksel, sosyal ve psikolojik durumları açısından incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde de romandaki mekânlar değerlendirilmiştir. Dördüncü ve son bölümde genel olarak romandaki bakış açısı, zaman, dil ve üslûp incelenmiştir. Ancak Ahmet Hamdi Tanpınar sadece fiziksel, sosyal ve psikolojik durumu açısından değil, birçok yönden incelenmiştir. Romanda bazı fantastik öğeler olduğu ve eser de büyülü gerçekçilik türünde yazıldığı için büyülü gerçekçilik ve fantastik türler hakkında bilgi verilmiştir. Romandaki fantastik öğeler ayrı bir başlık altında incelenmemiş, metin içinde ilgili kısımlarda hangi olayların ve nesnelerin fantastik unsur özelliği taşıdığı belirtilmiştir. Bu roman Nazlı Eray’ın da deyimiyle “Büyülü Belgesel Gerçekçilik” türünde yazılmış bir romandır. Anahtar Kelimeler: Aydaki Adam Tanpınar, Aydaki Kadın, Ahmet Hamdi Tanpınar, Nazlı Eray, Büyülü Gerçekçilik, Fantastik.