Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Cumhuriyet Meclisi’nde Kadın Olmak

Abstract

Bireyler arasındaki çatışmadan doğan siyaset aynı zamanda toplumun‘ortak çıkarları’ için iş birliği yapma mekanizmasıdır. Bu mekanizmanıntemel unsurunu ise halk teşkil etmektedir. Halkın ana unsur olması siyasetekatılım kavramını da beraberinde getirmiştir. Halkı oluşturan bireylerinhepsinin siyasete aynı derecede ilgi göstermelerini ve katılmalarınıbeklemek doğru değildir. Katılım oranları yalnızca gözlemcilikten, siyasetyaşamına aktif katılmaya kadar geniş bir perspektifte olabilmektedir. Ancaksiyasete katılım cinsiyete göre ayrıştırıldığında kadın katılımının erkeklereoranla tüm dünyada daha düşük olduğu bir gerçektir. Demokrasilerde eşithaklara sahip bireylerin yönetime ve karar alma mekanizmalarına da eşitoranda katılmaları beklenmektedir. Ancak eşitlik, temsiliyet ve katılımkavramları bağlamında kadınların, erkeklere göre daha dezavantajlı birgrup olduğu dünya genelinde saptanmaktadır. Kuzey Kıbrıs TürkCumhuriyeti (KKTC)’nde de bu duruma uygun tutumlar görülmektedir.Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması ile yürütülenaraştırma, KKTC Cumhuriyet Meclisi’nde milletvekili olarak yer alan,kendilerini siyasetin dışında bırakacak bütün etkenleri aşarak politik yaşamaadım atmış kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin siyasal yaşamlarıüzerindeki etkisine dair görüşlerini incelenmiştir. Buna ek olarak sözkonusu sorunların ortadan kaldırılabilmesi için kadın milletvekillerininçözüm önerilerine de yer verilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemi izlenerekseçilen KKTC Cumhuriyet Meclisi’ndeki dokuz kadın milletvekilinden yarıyapılandırılmış görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Çalışmanın sonucunagöre, siyasi yaşamda toplumsal cinsiyet eşitliğine dair sorunların kadınlarınaktif siyasete girmesini ve sürdürmesinin önünde engel teşkil ettiğigörülmüştür. Cinsiyetler arasında gözle görülür bir ayrımcılıkyaşanmamasına karşın, ülkenin geleneksel siyasi kültürünün kadını bualandan uzak tuttuğu yargısına varılmıştır. Sonuç olarak, kadının dünyagenelinde olduğu gibi KKTC’de de siyasetin nesnesi olması sorununa birdemokrasi problemi olarak yaklaşılıp kadınların siyasetin öznesi halinegelme çabaları üzerinden bakılması gerekmektedir.