25-50 Yaş Arası Kadın ve Erkeklerdeki Sezgisel Yeme Davranışının ve Yeme Farkındalığının Diyet Alımı ile İlişkisinin Değerlendirilmesi

Abstract

ÖZ: Araştırmanın temel amacı; 25- 50 yaş arası kadın ve erkeklerin sezgisel yeme davranışının ve yeme farkındalığının diyet alımı ile ilişkisini incelemektir. Araştırma, Ankara İl’inde ikamet eden kadın ve erkek bireylerle yürütülmüştür. Araştırma 25-50 yaş arası 202 kadın ve 183 erkek, toplam 385 kişi ile yürütülmüştür. Çalışma verileri kişilerin demografik bilgilerine, sağlık bilgilerine ve beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular ile sezgisel yeme ölçeği (IES-2), yeme farkındalığı ölçeğinin (YFÖ-30) bulunduğu bir anket formu aracılığı ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Çalışmada kişilerin beslenme durumlarını saptamak amacıyla miktarlı besin tüketim kaydı araştırıcı tarafından alınmıştır. Çalışma sonucunda cinsiyetine göre enerji, mikro-makro besin öğesi alımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların bulunmadığı saptanmıştır (p>0,05). Araştırmaya katılım sağlayan bireylerin cinsiyetine göre Sezgisel Yeme Ölçeği toplamından, Koşulsuz yeme izninden, Duygusal nedenler yerine fizyolojik nedenlere bağlı yeme, Açlık-tokluk sinyallerine güvenmeden, Vücut-besin seçim uyumundan aldıkları puanların arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olmadığı görülmüştür (p>0,05). Kadın ve erkeklerin YFÖ-30 puan ortalamaları sırasıyla 73,87 ±14,14 ve 70,68 ±14,83’dür (p<0,05). Katılımcıların cinsiyetine göre Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından, Yeme Disiplininden ve Enterferanstan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kadın katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından, Yeme Disiplininden ve Enterferanstan aldıkları puanlar erkeklere göre yüksektir. Araştırma kapsamına alınan bireylerin kolesterol alımları ile Sezgisel Yeme Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyon olduğu görülmüştür (p<0,05). Erkeklerin ise mikro ve makro besin öğesi alımları ile Açlık ve tokluk sinyallerine güvenme puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonların bulunmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sezgisel beslenme ve yeme farkındalığı gibi yeni yaklaşımların bir arada kullanılarak yeni yeme davranışı stratejilerinin geliştirilmesi ayrıca bu konu ile ilgili daha detaylı ve geniş popülasyon araştırmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.

ÖZ Araştırmanın temel amacı; 25- 50 yaş arası kadın ve erkeklerin sezgisel yeme davranışının ve yeme farkındalığının diyet alımı ile ilişkisini incelemektir. Araştırma, Ankara İl’inde ikamet eden kadın ve erkek bireylerle yürütülmüştür. Araştırma 25-50 yaş arası 202 kadın ve 183 erkek, toplam 385 kişi ile yürütülmüştür. Çalışma verileri kişilerin demografik bilgilerine, sağlık bilgilerine ve beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular ile sezgisel yeme ölçeği (IES-2), yeme farkındalığı ölçeğinin (YFÖ-30) bulunduğu bir anket formu aracılığı ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Çalışmada kişilerin beslenme durumlarını saptamak amacıyla miktarlı besin tüketim kaydı araştırıcı tarafından alınmıştır. Çalışma sonucunda cinsiyetine göre enerji, mikro-makro besin öğesi alımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların bulunmadığı saptanmıştır (p>0,05). Araştırmaya katılım sağlayan bireylerin cinsiyetine göre Sezgisel Yeme Ölçeği toplamından, Koşulsuz yeme izninden, Duygusal nedenler yerine fizyolojik nedenlere bağlı yeme, Açlık-tokluk sinyallerine güvenmeden, Vücut-besin seçim uyumundan aldıkları puanların arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olmadığı görülmüştür (p>0,05). Kadın ve erkeklerin YFÖ-30 puan ortalamaları sırasıyla 73,87 ±14,14 ve 70,68 ±14,83’dür (p<0,05). Katılımcıların cinsiyetine göre Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından, Yeme Disiplininden ve Enterferanstan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kadın katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği toplamından, Yeme Disiplininden ve Enterferanstan aldıkları puanlar erkeklere göre yüksektir. Araştırma kapsamına alınan bireylerin kolesterol alımları ile Sezgisel Yeme Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü korelasyon olduğu görülmüştür (p<0,05). Erkeklerin ise mikro ve makro besin öğesi alımları ile Açlık ve tokluk sinyallerine güvenme puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonların bulunmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sezgisel beslenme ve yeme farkındalığı gibi yeni yaklaşımların bir arada kullanılarak yeni yeme davranışı stratejilerinin geliştirilmesi ayrıca bu konu ile ilgili daha detaylı ve geniş popülasyon araştırmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.