KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ HUKUKUNDAKARŞILIKSIZ ÇEK ve BUNA BAĞLANAN YAPTIRIM

Abstract

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) hukuku, ağırlıklı olarak Anglo-Sakson hukuku etkisindedir. Bu özelliği nedeniyle yasalar kadar yargı kararları da büyük önem taşımaktadır. KKTC çek hukukunun temelini Poliçeler Yasası oluşturmaktadır. Poliçeler Yasası, 1882 tarihli Bills of Exchange Act’in tercüme edilmesi yoluyla Kıbrıs hukuk sistemine dahil edilmiştir. Yasa’nın çeklere ayrılan III. Kısmı ise günümüzde karma nitelik taşımaktadır. Çekin hukuki niteliğine ilişkin düzenlemelerde Bills of Exchange Act etkisi devam etmekte iken, karşılıksız çeke bağlanan yaptırım konusunda ise Yasa, Türk hukuku ile uyum içindedir. KKTC hukukunda, karşılıksız çek düzenlemeye bağlanan tek yaptırım çek hesabı açma ve kullanma yasağıdır. Yasağın uygulanması bakımından KKTC Merkez Bankası’na önemli görevler yüklenmiştir. Çek hesabı açma ve kullanma yasağı, karşılıksız kalan çek bedellerinin tamamen ödenmesi halinde kalkmaktadır. Dolayısıyla yasağın caydırıcılığı sorgulanmaya açıktır. Nitekim yasak kapsamına giren kişi sayısında, yıllar içinde bir azalış olmaması bunu doğrular niteliktedir. Çalışmada KKTC’de çeklere ilişkin düzenlemeler, çekin hukuki niteliği, karşılıksız çek ve karşılıksız çeke bağlanan yaptırım konuları incelenmiştir. KKTC hukukuna ilişkin teorik anlamda kaynak azlığı nedeniyle, çalışmanın temeli yargı kararlarına dayanmaktadır. KKTC hukukunun, Türk hukuku ile örtüştüğü noktalarda ise Türk hukuk öğretisinden de yararlanılmıştır.