e-Spor’un Psikosomatik ve Fiziksel Parametreler Üzerine Etkisi

Abstract

Çalışma, e-Spor’un psikosomatik ve fiziksel parametreler üzerine etkilerini araştırmak ve kontrol grubu ile karşılaştırmak amacı ile yapıldı. Çalışmaya, yaşları 18-35 yıl arasında olan, 51 e-Sporcu ve 51 e-Sporcu olmayan birey olmak üzere toplam 102 kişi katıldı. Bireylerin sosyodemografik bilgileri kaydedildi. Fiziksel parametreler kapsamında ağrı ve gün sonu yorgunluğu Görsel Analog Skalası (GAS) ile, fiziksel aktivite seviyesi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form (UFAA-KF) ile, kas iskelet sistemi ağrı varlığı Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (GNKİSA) ile, postür değerlendirmeleri New York Postür Değerlendirme Ölçeği (NYPDÖ) ve Posture Screen Mobile (PSM) ile, üst ekstremite fonksiyonel durumları Kol, Omuz Ve El Sorunları Hızlı Anketi (QDASH) ile, skapular açı Lateral Skapular Kayma Testi (LSKT) ile, oturma postürü Çalışanın Üst Ekstremite Değerlendirme Formu (ÇÜEDF) ile, baş postürü Kraniyovertebral Açı (KVA) yöntemi ile ve baş eklem hareket açıklığı Elektrogonyometre ile değerlendirildi. Psikosomatik parametreler kapsamında mental durum değerlendirmesi Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21) ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile, internet bağımlılığı ise Young İnternet Bağımlılığı Testi – Kısa Form (YİBT-KF) kullanılarak değerlendirildi. Veri analizlerine göre grupların sosyodemografik özelliklerinde vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi (VKİ), göz problemi ve gözlük kullanma durumu hariç benzer sosyodemografik özelliklere sahip oldukları saptandı (p>0,05). Gruplar arasında günlük bilgisayar kullanma/oynama sürelerinde yüksek düzeyde anlamlı farklılıkların olduğu (p≤0,01), ancak telefon kullanımında anlamlı farklılığın olmadığı bulundu (p>0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda bireylerin aktivitedeki ağrı durumu, uyku kalitesi, internet bağımlılığı, oturma postürü ve postür analizleri incelendiğinde ileri derecede anlamlı fark bulundu (p≤0,01). Yine gruplardaki bireylerin LSKT değerleri, kraniyovertebral açı, istirahat ağrısı ve gün sonu yorgunluk durumları, depresyon, anksiyete, stres durumları, fiziksel aktivite değerleri ve üst ekstremite fonksiyonel durumlarında da istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu tespit edildi (p<0,05). GNKİSA sonuçlarında iki grup arasında boyun, el/el bileği ve bel bölgelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilip (p<0,05), diğer vücut bölgelerinde anlamlı farklar bulunamadı (p>0,05). PSM sonuçları incelendiğinde baş ve omuzun bazı parametrelerinde anlamlı farklar bulunurken (p<0,05) diğer bölgelerde anlamlı farklar saptanmadı (p>0,05). Eklem hareket açıklığı sonuçlarında ise sağ servikal rotasyonda anlamlı fark bulunmazken (p>0,005), sol servikal rotasyonda anlamlı fark elde edildi (p<0,005). Çalışma sonucunda, e-Sporcuların yaptıkları sporla ilişkili olarak üst ekstremitelerinde fiziksel problemlerle karşılaşabileceği, ayrıca psikosomatik yönden de negatif etkilenebileceği görüldü. Anahtar Kelimeler: e-Spor, elektronik spor, kas iskelet sistemi problemleri, ağrı, uyku kalitesi, fiziksel aktivite

The aim of this study was to investigate the effect of e-Sports on psychosomatic and physical parameters and to compare it with the control group. Total of 102 people, 51 e-Sport and 51 non e-Sport players, aged between 18-35 years participated in the study. Sociodemographic informations were recorded. Within the physical parameters, pain and fatigue levels assessed with Visual Analog Scale (VAS), physical activity level evaluated with International Physical Activity Questionnaire– Short Form (IPAQ-SF), musculoskeletal pain evaluated with Expanded Nordic Musculoskeletal Questionnaire (ENMQ), posture assessed with New York Posture Rating Scale (NYPRS) and Posture Screen Mobile (PSM), upper extremity functional status was assessed with the Quick Disabilities of Arm, Shoulder and Hand Questionnaire (QDASH), scapular angle evaluated with the Lateral Scapular Slide Test (LSST), sitting posture evaluated with the Rapid Upper Limb Assessment Tool (RULA), head posture evaluated using the Craniovertebral Angle (CVA) method and cervical range of motion assessed with Electrogoniometer. Within the psychosomatic parameters, mental status was evaluated with the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) , sleep quality was evaluated with the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and internet addiction was evaluated using the Young Internet Addiction TestShort Form (YIAT-SF). It was determined that groups had similar sociodemographic characteristics except for body weight, body mass index, eye problems and wearing glasses (p>0.05). There was significant difference in daily computer use/playing time between groups (p≤0,01), but there was no significant difference in phone screen time (p>0.05). Highly significant difference was found in pain status in activity, sleep quality, internet addiction, sitting posture and posture analyzes of the individuals (p≤0,01). Statistically significant differences were found in LSST values, CVA, resting pain and fatigue levels, depression, anxiety, stress, physical activity values and upper extremity functional status (p<0.05). In ENMQ, a statistically significant difference was found between groups in neck, hand and low back regions (p<0.05), but no significant differences were found in other body regions (p>0.05). In PSM results, there were significant differences in some parameters of the head and shoulders (p<0.05), while no significant differences were found in other regions (p>0.05). In the range of motion results, while there was no significant difference in right cervical rotation (p>0.005), a significant difference was found in left cervical rotation (p<0.005). As a result of the study, it was seen that e-Sport players may negatively affected pschometrically and may encounter physical problems in their upper extremities related to the sports they do. Keywords: e-Sport, electronic sport, musculoskeletal problems, pain, sleep quality, physical activity