KIBRIS'TA TÜRKÇÜLÜK DÜŞÜNCESİNDE HAKİKAT GAZETESİ BAŞYAZARI MEHMET FİKRİ’NİN YERİ

Abstract

1878 de mülkiyeti Osmanlı devletinde olmak üzere İngilizlere kiralanan ve 1914'te İngiltere tarafından ilhak edilen Kıbrıs'ta ada Türklerine, Osmanlı-Türk kimliği yerine sadece Müslüman kimliği dayatılır. Bununla birlikte Kıbrıs Türkleri çeşitli vesilelerle Türklük vurgusunda bulunurlar. Türklük ve ay-yıldız yasağını delerler. Örneğin geleneksel Türk seyirlik oyunlarının Kıbrıs'taki devamı Karagöz'de, ada Türklerince başındaki başlıkta \"ay-yıldız\" bulunan Sümbül Hanım tipi yaratılırken, Akbaba ve Seyf gibi gazetelerin ilk sayfadaki başlıklarının kenarına veya üstüne ay-yıldız sembolü yerleştirilir. 1912 Balkan Savaşı'ndan itibaren I. Dünya Savaşı ve Anadolu'daki Türk Kurtuluş mücadelesi sırasında Türklük duygusu, Kıbrıs Türk aydınlarınca yeniden dillendirilir. Bu canlanmanın arkasında ada Rumlarının taşkınlıkları, İngiliz yönetiminin baskısı kadar Balkan Savaşı'ndan sonra Osmanlıcılık fikrinin iflas edip Türkçülük fikrinin doğması da yatar. Ömer Seyfettin ve arkadaşlarının 1911'de başlattıkları dilde, Türkçede sadeleşme \"Yeni Lisan\" hareketi, Kıbrıs'ta da taraftar bulur. Bunun yanında İttihat ve Terakki'nin Lefkoşa'da merkezinin olması, Enver Paşa taraftarlarının faaliyetleri, adada Türkçüleri güçlendirir. Türkçülük düşüncesinin dillenmesinde Kıbrıs gazete ve dergilerinin bazıları başı çeker. 1912-1914 yılları arasında çıkan ve ittihatçı dünya görüşüne sahip olan Seyf'te milliyetçi yazı ve şiirler bulunurken, Ankebut ve Hakikat gazetelerinde bu milliyetçi şiirler artarak devam eder. Hakikat gazetesinin başyazarı olan Mehmet Fikri yazdığı yazı ve şiirlerle vatan, bayrak ve Türklük duygusunu yoğun biçimde işler. Ada Türkleri üzerinde Türkçülük fikrinin kuvvetlenmesi bakımından önemli bir etkisi bulunan Mehmet Fikri'nin Türkçü milliyetçi şiirleri, 1950'lerde Özker Yaşın'la patlayacak olan destansı-milliyetçi şiirin arka planını, zemininin hazırlar