Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigosu Olan Bireylerde Vestibüler Rehabilitasyon ile Birlikte Uygulanan Farklı Sanal Gerçeklik Uygulamalarının Etkilerinin Karşılaştırılması: Randomize Kontrollü Çalışma

Abstract

Bu çalışmanın amacı rezidüel baş dönmesi şikâyeti olan Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV) tanılı bireylerde vestibüler rehabilitasyon ile birlikte uygulanan 2-boyutlu (2B-SG) ve 3-boyutlu sanal gerçeklik (3B-SG) uygulamalarının etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmaya katılan toplam 42 BPPV’li birey, 2B-SG (n=14), 3B-SG (n=14) tedavi grupları ve kontrol (n=14) gruplarına randomize olarak ayrıldı. Tedavi gruplarına haftada 3 gün, 8 hafta boyunca toplam 24 seans uygulama yapıldı. Kontrol grubuna herhangi bir tedavi uygulanmadı. Subjektif klinik semptomların varlığının ve şiddetinin ölçüldüğü Değerlendirme Formu ve Nistagmus değerlendirmesi için Dix Hallpike ve/veya Roll Testi kullanıldı. Reaksiyon zamanı ölçümü için Seçenekli Adım Alma Reaksiyon Zamanı Testi, düşme korkusu için Düşme Etkinlik Ölçeği, klinik denge değerlendirmesi için Fullerton Gelişmiş Denge Ölçeği–Türkçe ve teknoloji destekli denge ölçümü için Nintendo Wii Denge Tahtası, yürüme fonksiyonu için Dinamik Yürüme İndeksi, yürüme hızı için 10 Metre Yürüme Testi (MYT), 10 MYT– Horizontal Baş Hareketi ve 10 MYT- Vertikal Baş Hareketi, günlük yaşam aktiviteleri için Vestibüler Bozukluklarda Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, yaşam kalitesi için Baş Dönmesi Engellilik Envanteri kullanıldı ve sanal gerçeklik uygulaması ile ilgili memnuniyetleri sorgulandı. Değerlendirmeler tüm gruplara çalışmaya başlamadan önce ve sekiz haftalık süre sonrasında uygulandı. 2- boyutlu ve 3- boyutlu sanal gerçeklik uygulamalarının vestibüler rehabilitasyon ile birlikte uygulanması hastaların subjektif klinik semptomlar, reaksiyon zamanı, düşme korkusu, denge fonksiyonları, yürüme fonksiyonu, yürüme hızı, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerinde kontrol grubuna kıyasla daha etkili olduğu ve tedavi gruplarında sanal gerçeklik ile ilgili memnuniyet düzeylerinde olumlu yönde gelişme oldu. Özellikle 3- boyutlu sanal gerçeklik uygulamalarının istenmeyen anlık yan etkileri olmasına rağmen cihaz kullanım sürecinin daha kontrollü olması bakımından 2- boyutlu uygulamalara kıyasla daha fazla memnuniyet elde edildi. Sonuç olarak her iki sanal gerçeklik uygulamasının BPPV hastalarının tedavisinde vestibüler rehabilitasyona ek olarak kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo, Baş Dönmesi, Sanal Gerçeklik, Vestibüler Rehabilitasyon, Denge Fonksiyonu, Yürüme

The aim of this study was to compare the effects of 2-dimensional (2D-VR) and 3-dimensional virtual reality (3D-VR) applications used in conjunction with vestibular rehabilitation in individuals diagnosed with Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV) who complain of residual dizziness. A total of 42 individuals with BPPV enrolled in the study were randomized into 2D-VR (n=14), 3D-VR (n=14) and control (n=14) groups. The treatment groups received a total of 24 sessions, 3 days per week, for 8 weeks. The control group did not receive any form of treatment. The Evaluation Form for the presence and severity of clinical symptoms, the Dix Hallpike and Roll Test for nystagmus, Choice Stepping Reaction Time Test for reaction time, Fall Activity Scale for fear of falling, Fullerton Advanced Balance Scale-Turkish for clinical balance, and Nintendo Wii Balance Board for technology-assisted balance, Dynamic Gait Index for walking function, 10-Meter Walk Test (MWT), 10 MWT-Horizontal Head Movement and 10 MWT-Vertical Head Movement to evaluate walking speed, Vestibular Disorders Daily Living Activities Scale for daily living activities, Dizziness Disability Inventory were used for quality of life, and was evaluated their degree of satisfaction with the VR application. Evaluations were made before the start of the study and after eight weeks. It was found that 2D-VR and 3D-VR was more effective on the clinical symptoms, reaction time, fear of falling, balance functions, walking function, walking speed, activities of daily living, and quality of life compared to the control group, and there was a positive improvement in the satisfaction levels related to VR in the treatment groups. Although 3D-VR applications in particular have undesirable immediate side effects, more satisfaction was achieved compared to 2D-VR in terms of the more controlled device usage process. Therefore, it is recommended that both applications be used in addition to vestibular rehabilitation in the treatment of BPPV patients. Keywords: Benign Paroxysmal Positional Vertigo, Dizziness, Virtual Reality, Vestibular Rehabilitation, Balance Function, Gait