Resimli Çocuk Kitaplarında Sosyal Değerlerin Ele Alınışında Kullanılan Görsel ve Sözel Göstergelerin Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi

Abstract

ÖZ Bu araştırmada, 3-6 yaş grubuna hitap eden resimli çocuk kitaplarında sosyal değerlerin ele alınışında kullanılan görsel ve sözel göstergelerin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Türk yazarlar tarafından yazılan, 3-6 yaş aralığındaki çocuklara hitap eden 118 resimli çocuk kitabı oluşturmaktadır. Araştırmada amaçlı örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Bu araştırmada Millî Eğitim Bakanlığı tarafından okul öncesi dönem çocuklarına kazandırılması uygun görülen değerlere bakılmış, MEB Değerler Eğitimi Yönergesi ve literatürde resimli çocuk kitaplarının değerler açısından incelendiği araştırmalar dikkate alınarak araştırmacı tarafından araştırmada kullanılmak üzere ‘’Değerler Kontrol Listesi’’ oluşturulmuştur. Değerler Kontrol Listesi; yardımlaşma ve iş birliği, sorumluluk, dürüstlük, saygı, sevgi, özgüven, iyilik ve hoşgörü olmak üzere yedi değer kategorisinden ve 40 farklı alt kategoriden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında, resimli çocuk kitaplarının sözel alıntılarında en fazla yardımlaşma ve iş birliği; en az dürüstlük değer kategorisinin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Resimli çocuk kitaplarının görsel alıntılarında en fazla sorumluluk; en az dürüstlük değer kategorisinin yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.

One of the most important goals of this research is to evaluate and examine verbal and visual indicators in children’s illustrated books focusing on the 3-6 age group, taking into account social values. The study group of, 118 children’s books published by Turkish authors, which are used to focus on children in the age group of 3-6 years. The sampling method was used as the purpose of the research. In this research, the appropriate values intended to be imparted to preschool children were evaluated by the Ministry of National Education. A ‘’Values Checklist’’ has been created in the research conducted on the current values topic mentioned, especially in the illustrated children’s books in the literature and the values education directive of the Ministry of Education. The list of values evaluated in this study consists of respect, love, responsibility cooperation, tolerance, kindness and self-confidence value categories and 40 different subheading categories. The result of the study demonstrate that cooperation and assistance categories are the most and the honesty cetegory as the least undertaken value category in the verbal values contents of illustrated children’s books. It was concluded that the category of responsibility was the most featured and honesty is the least featured value category due to visual content of illustrated children’s books.