Anneleri ile Ceza İnfaz Kurumlarında Kalan 0-6 Yaş Çocukların Yaşam Koşullarının ve Deneyimlerinin Annelerinin Bakış Açısıyla Araştırılması

Abstract

Erken çocukluk döneminde anneleriyle birlikte ceza infaz kurumunda kalan çocukların olumsuz yaşam koşullarının ve örseleyici deneyimlerinin çocukların gelişimleri üzerindeki kalıcı etkileri bilinmektedir. Türkiye’de 7 kadın ceza infaz kurumunda 0-6 yaş aralığında çocuklarıyla kalan annelerin, anne-çocuk ilişkilerini desteklemek amacıyla psikososyal müdahale programı gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel verilerini 68 anne ve 70 çocuk ile yürütülen grup çalışmaları sırasında annelerin paylaşımlarının yazılı kayıtlarını içeren dökümanların fenomenolojik analizi oluşturmaktadır. Analizler sonucunda “çocuklar açısından cezaevinin örseleyici fiziksel koşulları ve sosyokültürel ortamı”, “cezaevinde anne olmak: suçluluk, yetersizlik”, “cezaevi şartlarında büyümek” ve annelerden çocuklarında devam eden “kuşaklaraşırı şiddet kısır döngüsü” temalarına ulaşılmıştır. Annelerin anlatıları ceza infaz kurumlarının örseleyici fiziki ve sosyal koşulları ile bu koşulların çocukların gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini açıkça ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları ceza infaz kurumunda annesinin yanında kalan çocukların koşullarının ivedilikle ele alınmasını ve çocuğun yüksek yararı göz önünde bulundurularak her çocuk için kapsamlı bir bireysel değerlendirme yapılması, hamileler ve çocuk sahibi olanlar için gözaltı tedbirleri veya farklı uygulamaların tercih edilmesi gerekliliğine dikkati çekmektedir.