Esnek Planlama SistemindeKamusal Politika Olarak Kentsel Tasarımın Önemi: Lefkoşa ve Belfast Örnekleri

Abstract

Ülkelerin hukuk sistemlerine, politik,ekonomik ve kültürel yapılarına bağlı olarakşekillenen planlama sistemleri, temelindeproje bazlı-esnek ve plan bazlı-sıkı (katı) planlama olarak ikiye ayrılmaktadır. İkifarklı yaklaşımla gelişen planlamanın, her ikiyaklaşımında da çeşitli sorunlarlakarşılaşılmıştır (Türk ve Özkan, 2012, s.71-72). Sıkı planlama yaklaşımıylahazırlanan kentsel gelişim/imar planlarındaplan kararlarının kentlerin dönüşen, değişen,dinamik yapılarına uymakta ve ihtiyaçlarınacevap vermekte yetersiz kaldığıgörülmektedir. Esnek planlama sistemindeise plan kararlarının yasal olarak bağlayıcıolmaması ve bu kararların mekanayansıtılmasında yetersiz kalması başlıcasorunları oluşturmaktadır. Mimarlık, şehir planlama ve ilgili diğerdisiplinler arasında bir arayüz olarak görevüstlenen kentsel tasarım disiplinininplanlamanın sorunlarına çözüm olabileceğiöngörülmüştür. Bu noktada beliren bir diğersorun ise planlamaya bu disiplinin ilkelerininnasıl entegre edileceğiydi. Bahsedilenentegrasyonun kentsel tasarımı kamusalpolitika aracı olarak kullanaraksağlanabileceği ortaya konmuştur. Bir diğerdeyişle, kentsel tasarım kriterlerinin kamusalpolitika niteliğinde planlarda yer alması,kentsel tasarımın planlama sistemineentegrasyonunu sağlayacaktır. Kentlerin gelişiminde yaşanan sorunlaraplanlamayla çözüm getirme arayışı içerisindeplanlamanın eksikliklerinin saptanması, bueksikliklerin giderilmesinde planlamasistemlerinin yapısal durumlarınınincelenmesi, kamusal politikalarınplanlamanın içindeki yeri ve etkisi, vebunlara ek olarak da kentsel tasarımniteliklerinin kamusal politika olarakplanlamayla entegrasyonunu temelindebarından bu çalışma, esnek planlamasistemini kentlerin gelişmesindeki başarısınısorgulayarak bu sistemlerin uygulandığı ikikentin planlarını incelemektedir.