1876 KANUN-I ESASÎ’DE YAPILAN 1914 TARİHLİ İKİNCİ DEĞİŞİKLİK: AMACI, MECLİS GÖRÜŞMELERİ VE FESİH YETKİSİ BAKIMINDAN SONUÇLARI

Abstract

1876 Kanun-ı Esasî’de yasama organı Meclis-i Umumi, Heyet-i Âyan ve Heyet-i Mebusan olmak üzere iki kanattan oluşmak- taydı. Seçimle gelen ilk Osmanlı Meclisi, Heyet-i Mebusan’dır. 1876 Kanun-ı Esasî’de yapılan 1909 tarihli değişiklik, meşruti monarşinin tam anlamıyla yerleşmesi bakımından önem taşımaktadır. Ardından 6 Anayasa değişikliği daha yapılmıştır. Çalışmamızda Kanun-ı Esasîde 1909 değişikliği ardından yapılan 1914 tarihli ikinci değişiklik ele alın- maktadır. Bu değişiklik ile Kanun-ı Esasî’nin 7. 35 ve 43. maddeleri değiştirilmiş ve 73. maddesi kaldırılmıştır. Bu maddelere bakıldığın- da esas olarak Meclisin Padişah tarafından feshedilmesine ilişkin düzenlemeler olduğu görülmektedir. Bu anlamda oldukça tartış- malı değişiklik sürecine neden olmuştur. Hatta bu süreçte hükûmet istifa etmiş ve Meclis de feshedilmiştir. Kanun-ı Esasîde yapılan bu değişikliği açıklarken önce fesih konusunda genel bilgilere yer veri- lerek hükûmet tarafından yapılan önerinin Meclise getirilme süreci ele alınacaktır. Meclisteki görüşmelere de yer vermek değiştirilen maddelerin kapsamını açıklayabilmek için yol gösterici olacaktır. Son olarak bu değişikliğin Padişahın fesih yetkisine olan etkisi değerlen- dirilecektir.