Çevre Hukukunda Sorumluluk

Abstract

Yalnızca idari yaptırımlar yoluyla çevrenin korunması ve çevre suçlarının önlenmesi olanaklı değildir. Bu nedenle, çevre suçlarına karşı hapis cezaları da öngörülmüştür. Bazı ülkelerde çevre suçlarına yönelik ağır cezai yaptırımlar bulunmaktadır. Ülkemizde çevre suçlarına yönelik hapis cezası uygulaması, Çevre Yasası’nın 26. maddesinde öngörülen hüküm dışında uygulanmamaktaydı. Ancak, 5237 sayılı Türk Ceza Yasası, “çevre suçları” başlığı altında çevre kirlenmesine neden olan fiilleri toplamış ve bu filleri işleyenlerin 5 yıla varan hapis cezaları ile cezalandırılabileceğini öngörmüştür. Türk Çevre Hukukunda cezai yaptırımlar yanında, idari yaptırımlar da kullanılmaktadır.Türkiye’de Çevre Hukukunda sorumluluk konusunda başlangıçta komşuluk hukukuna ilişkin kurallardan yararlanılmıştır. Daha sonraki dönemlerde ise çevre kirliliğinin önlenmesi konusunda özel yasaların ve hukuksal düzenlemelerin benimsendiği görülmektedir. Son aşamada ise çevreyle doğrudan ilgili bir düzenleme olarak Çevre Yasası çıkarılmış ve bu yasada çevre hukukunda sorumluluğun temel kuralı olarak “kusursuz sorumluluk” ilkesi kabul edilmiştir. Ayrıca, son aşamada, yeni Türk Ceza Yasası ile “çevre suçları” kavramı geliştirilmiş ve bu başlıkta çeşitli çevre suçları belirlenip bunlara ilişkin idari ve cezai yaptırımlar öngörülmüştür. Çevre Yasası ve Türk Ceza Yasası’nın çevreyi kirletenlere karşı doğrudan ilgili hükümler getirmesi, çevre hukukunda sorumluluk konusunda geldiğimiz son aşamayı ifade etmektedir. Ne var ki, bütün bu gelişmelere ve hukuksal düzenlemelerdeki çeşitlenmeye karşın, uygulamada bazı sorunların yaşandığı ve duraksamaların varlığını sürdürdüğü görülmektedir. Yeni Türk Ceza Yasası’nda çevreye ilişkin suçlardaki uygulamaya ilişkin erteleme, bu duraksamanın en çarpıcı örneğini oluşturmaktadır.