Canan Tan’ın Romanlarında Toplumsal Eleştiri

Abstract

The subject of our thesis is the reflection of social problems in Canan Tan’s novels Piraye (2003), Eroinle Dans (2005), En Son Yürekler Ölür (2009), İz (2011) and Hasret (2013) on the world of novel and criticism about social problems. We aim to reveal the reflection of social criticism and the general perception of society in these novels. Before studying the novels of Piraye, Eroinle Dans, En Son Yürekler Ölür, İz and Hasret we shortly summarized the subject of social criticism in Turkish literature in the period before Canan Tan. In the following section, we gave brief information about the writer’s life and works. By taking social criticism into account, we examined some of the issues in Canan Tan’s five novels such as the interpersonal relationships, social behaviour disorders, living conditions in Istanbul, how the people considered women, superstitions, traditions, others, social pressure and sense of entertainment, the problems seen in the public institutions, public officers and public service, the value given to historical works on cultural issues, the deterioration of Turkish language, the importance given to art and the problems in media under different headings. In these themes, we identified the writer’s opinions and the attitude of the characters in the novels. Keywords: Canan Tan, novel, social criticism, social structure, public administration, cultural problems, media.

ÖZ: Tezimizin konusu, çağdaş romancılarımızdan Canan Tan’ın Piraye (2003), Eroinle Dans (2005), En Son Yürekler Ölür (2009), İz (2011) ve Hasret (2013) romanlarındaki toplumsal sorunların roman dünyasına yansıması ve toplumsal sorunlarla ilgili eleştirilerdir. Amacımız bu romanlarda toplumsal eleştirinin yansımalarını ve genel anlamda toplum algısını ortaya koymaktır. Piraye, Eroinle Dans, En Son Yürekler Ölür, İz ve Hasret romanlarını irdelemeden önce Türk edebiyatında Canan Tan’a kadar olan dönemimizdeki toplumsal eleştiri konusunu kısaca özetledik. Bundan sonraki bölümde yazarın hayatı ve eserleri konusuna dair kısa bir bilgi verdik. Toplumsal eleştiriyi dikkate alarak Canan Tan’ın beş romanında görülen toplumsal yapıya yönelik olan kişiler arası ilişkileri, toplumsal davranış bozukluklarını, İstanbul’un yaşam koşullarını; halkın kadına, batıl inançlara, geleneklere, ötekine, toplumsal baskıya ve eğlence anlayışına nasıl baktığını; kamunun yönetimine yönelik olan kamu kurumlarında, görevlilerinde ve hizmetinde görülen sorunları; kültürel meselelere yönelik olarak tarihî eserlere verilen değer konusunu, Türkçedeki dil kirliliğini ve sanata verilen önemi; medya camiasına ait aksaklıkları ayrı ayrı başlıklar altında irdeledik. Ele alınan temalarda, yazarın görüşlerini ve romanlardaki kahramanların hâl ve tavırlarını tespit ettik. Anahtar Kelimeler: Canan Tan, roman, toplumsal eleştiri, toplumsal yapı, kamu yönetimi, kültürel problemler, medya.