Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî

Abstract

The purpose of this study is to provide information about the life and story of Mahmud-Ghaznavid since it is not a detailed study on the Mahmud-i Gaznevi story and to contribute to this story and the later studies of Turkish literature. Old Turkish Literature prose texts Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî, which is a translation of the work we made the review. In the first part of the study, we started by giving information about the ‘Story Metin type which is considered as’ Narrative Texts ‘within the context of’ Texts Around the Event ‘which is evaluated within ü Literary Texts to work. In the second chapter, comprehensive information about Mahmûd-ı Gaznevî was made. In the third chapter, we analyzed Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî in terms of form, content, language and expression. The text was translated into modern Turkish and we added the transcribed text to the end of the study. Since there is no study conducted on Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî, this story has been examined in literary terms and important sources are presented to those who will work in the field of Old Turkish Literature. With this research, a story belonging to Old Turkish Literature was acquired. Thus, we hope that other researchers will have the opportunity to examine these source works in terms of language and expression. Keywords: Old Turkish Literature, Tale, Legend, Prose, Mahmud-ı Gaznevî

ÖZ: Bu çalışmanın amacı, Mahmûd-ı Gaznevî hikâyesi üzerine ayrıntılı bir çalışma olmamasından dolayı Mahmûd-ı Gaznevî hayatı ve hikâyesinin içeriği hakkında bilgi sunmak ve bu hikâye ile daha sonra yapılacak olan Türk edebiyatı çalışmalarına katkı sağlamaktır. Eski Türk Edebiyatı nesir metinlerinden olan Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî adlı eserin çeviri yazısını oluşturarak incelemesini yaptık. Çalışmaya ilk olarak ‘Edebi Metinler’ içerisinde değerlendirilen ‘Olay Çevresinde Oluşan Metinler’ kapsamında ‘Anlatmaya Bağlı Metinler’ olarak görülen ‘Hikâye’ türü hakkında bilgi vererek başladık. İkinci bölümde ise hikâye kişisi Mahmûd-ı Gaznevî hakkında kapsamlı bilgiye gidildi. Üçüncü bölümde metnini ortaya koyduğumuz Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî’yi belli bir plan dahilinde biçim, muhteva, dil ve anlatım açılarından inceledik. Metnin günümüz Türkçesine çevirisi yapıldı ve çalışmanın sonuna transkripsiyonlu metni ekledik. Hikâye-i Mahmûd-ı Gaznevî üzerinde yapılmış herhangi bir çalışma bulunmadığından bu hikâyenin edebi açıdan incelenmesiyle, Eski Türk Edebiyatı alanında çalışacaklara önemli kaynak sunulmuştur. Bu araştırma ile Eski Türk Edebiyatına ait bir hikâye daha alana kazandırılmıştır. Böylelikle diğer araştırmacıların bu kaynak eseri dil ve anlatım gibi yönlerden inceleme fırsatı bulabilmelerini temenni ediyoruz. Anahtar Kelimeler: Eski Türk Edebiyatı, Masal, Destan, Nesir, Mahmûd-ı Gaznevî