KKTC İlköğretim 5. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Görsellerin Toplumsal Cinsiyet Açısından İncelenmesi

Abstract

The aim of this study is to examine the gender role in visuals of 5th grade Turkish textbooks in primary schools in 5th grade with the permission of TRNC Ministry of Education Directorate of Education. The research is qualitative descriptive research. Data were collected by document analysis method and analyzed by content analysis method. The visuals of the Turkish textbooks were analyzed according to the identified categories. In the visuals, the household chores of the children, the gender of the persons with whom the children are shown together, what professions are encouraged to the children, visuals expressing gender discrimination and visuals under the children's leisure activities categories are examined. The data obtained as a result of the analysis were first shown numerically in the table and then the images in the books were used to support the data. As a result of the research, male have a superiority in visuals in Turkish textbooks. While male were given more roles in social life, female were given less roles in social life. In the family, the roles of female were found to be higher. Female have been involved in some occupational fields but the number is not enough for male. Female were given tasks such as caring for children at home, education for children, and men were not assigned such tasks within the family. Keywords: Sex, Education and Gender, Gender in Textbooks, Gender, Gender Role

ÖZ: Bu çalışmanın amacı ilkokul 5. sınıflarda KKTC Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Dairesi Müdürlüğü’nün izni ile okullarda okutulan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki görsellerinin cinsiyet rolleri açısından incelemesini içermektedir. Araştırma nitel betimsel bir araştırmadır. Verilerin toplanması doküman analiz yöntemiyle yapılmış ve içerik çözümleme yöntemi ile de analiz edilmiştir. Türkçe ders kitaplarının görselleri belirlenen kategorilere göre analiz edilmiştir. Görsellerde çocukların yaptıkları ev işleri, çocukların birlikte gösterildikleri kişilerin cinsiyetleri, çocuklara hangi meslekler özendirilmiştir, cinsiyet ayrımcılığını ifade eden görseller, görsellerde yer alan çocukların boş zaman etkinlikleri kategorilerinin altında görseller incelenmiştir. İnceleme sonucunda elde edilen veriler öncelikle sayısal olarak tabloda gösterilmiş sonrasında ise verilerin desteklenmesi için kitaplarda yer alan görseller kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, Türkçe ders kitaplarındaki görsellerde erkeklerin bir üstünlüğü vardır. Erkeklere sosyal hayatta daha çok rol verilirken, kadınlara ise sosyal hayatta daha az rol verilmiştir. Aile içerisinde ise kadının rollerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Kadınlar bazı meslek alanlarında yer almışlardır fakat sayısı erkeklere göre yeterli değildir. Kadınlara ev içerisinde çocuklara bakma, çocuğun eğitimi gibi görevler verilirken erkeklere ise aile içerisinde bu gibi görevler verilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Cinsiyet, Eğitim ve Cinsiyet, Ders Kitaplarında Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Cinsiyet Rolleri